ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

PRİSTAV KƏNDXUDANI SÖYDÜ…

Faiq QİSMƏTOĞLU

29631    |   2017-02-10 15:00
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

… Qələmə aldığımız hadisə ötən əsrin əvvəllərində Yelizavetpol quberiyasının əyalətlərinin birində baş verib. Və bu hadisə bu gün də həmin kənd camaatının yadından çıxmayıb. Deyə bilərsiniz ki, balam, bu adamlar vaqe olmuş hadisəni necə biliblər? Çox sadəcə: onlara hadisəni babaları danışıb, babaları atalarına deyib, ataları da övladlarına…

… Uzaqdan gələn faytonu kəndin kənarındakı balaca uşaqlar yaxşı görürdülər. Və sevinə-sevinə də ayaqyalın-başıaçıq kəndə sarı qaçaraq uzaqdan gördükləri faytonun xəbərini çatdırırdılar. Bir göz qırpımında bu xəbər kəndin ayağından başına qədər hamıya gedib çatdı. Hələ indiyə qədər çox nadir halda bu kəndə belə fayton gələrdi. Faytonda da elə-belə adam əyləşməzdi. Əlahəzrət imperatorun ən sədaqətli pristavlarından biri əyləşərdi…

… Toz-torpağın içində fayton kəndə sarı irəliləyirdi. Faytonun qabağında atda əyləşmiş iki qaradavoy vardı. Və faytonun arxasında da yenə iki qaradavoy atın üstündə idilər. Onlar faytonda əyləşmiş pristavın təhlükəsizliyini qoruyurdular. Pristav faytonun pəncərəsindən bir daha gəldiyi əyalətin yollarına baxdı. Təkərlərin altından çıxan toz-torpaq bir anın içində faytonun pəncərəsindən içəri doldu. Pristavın yanındakı mühafizəçi cəld pəncərəni örtdü və qanıqaralmış pristavı şənləndirmək istədi. Ancaq onun zarafatları pristavın eynini açmadı. Əksinə, qanı daha da qaraldı, qaşları çatıldı və dedi:

- Bu kəndin kəndxudası kopəkoğlu hara baxır? Yolu düzəltmək üçün hər il əlahəzrət imperator tərəfindən bir ətək pul ayrılır. O da pulu yolu xərcləmək əvəzinə özünə gün-güzəran düzəldir. Qoy o kəndə çatım, köpəkoğlunun yeyib-içdiyini burnundan tökəcəyəm…

Mühafizəçi pristavın əsəbləşdiyini görüb səsini içinə çəkdi. Dinib-danışmadı və gözünü pəncərədən tozlu-torpaqlı yola dikdi.

Pristavın kəndə gəlməsi təsadüfi deyildi. Kənd ağsaqqallarından biri Kərbəlayı Əliş qubernatora şikayət ərizəsi yazmışdı. Elə bu şikayət ərizəsini də aydınlaşdırmaq üçün pristav kəndə təşrif buyururdu. Yoxsa, belə tozlu-torpaqlı kənddə pristavın nə iti azmışdı?

Pristavın kəndə gəldiyindən xəbər tutan kəndxuda onu düz kəndin girəcəyində - yuxarı hissəsində qarşıladı. Amma qırımından gördü ki, pristav ona bərk əsəbləşib. Heç kəndxudanın verdiyi salamı da almadı. Dedi ki, siz nə ipiqırıq adamlarsınız? Sən özün də, camaatınız da deyəsən qudurubsunuz. Qudurmasalar götürüb qubernatora şikayət yazmazlar.

Pristavın kəndə gəldiyini eşidən camaat mərkəzə yığıldı. Adam əlindən tərpənmək mümkün deyildi. Kərbalayı Əliş, Kərbalayı Cəmşid, Kərbalayı Müzəffər, Məşədi Hüseyn, Məşədi Məmməd… bir sözlə, kəndin ağsaqqalları hamısı toplaşmışdı bu meydana…

Axır ki, pristavın faytonu kəndin mərkəzinə çatdı. Ondan əvvəl qabaqda iki atlı, arxada da digər iki atlı faytonu müşayət eləyərək kəndə çatdırdılar. Sanki onların çiynindən ağır yük götürülmüşdü. Kəndin ağsaqqalları pristavın faytonunu görən kimi qəlyanlarını söndürdülər. Hansı ki, pristav kəndə yaxınlaşana qədər adını çəkdiymiz o ağsaqqalların hər biri qəlyana güc verirdilər…

Pristavın başı faytondan görünəndə hamı onu əl çalıb alqışladı. Pristav da papağını qaldıraraq razılığını bildirdi və sonra da dilləndi:

- Siz ki, belə alicənab adamlarsınız, bəs nə üçün götürüb əlahəzrət qurbernatora uzun bir şikayət yazmısınız? Məgər biz sizə pislik eləmişik? Kəndinizdə məktəb açmışıq, məscidiniz var, hələ bir balaca xəstəxananız da tikilib. Heç qonşu kəndlərdə bunun biri də yoxdur. Amma onlar əlahəzrət imperatordan və qubernatordan çox razıdılar.

Yerdən səslər gəldi:

- Vallah, biz də həm əlahəzrət imperatordan, həm də qubernatordan çox razıyıq. Bax, beş dəfə vergini artırmısınız, dinmirik. Körpüdən keçməyə görə vergi qoymusunuz, yenə dinmirik. Orda da vergini artırmısınız, yenə susuruq. Təkcə körpüdən keçməyə görə 25 manat hər birimiz pul ödəyirik. Heç buna da narazılığımız yoxdur. Narazılığımız odur ki, o körpüdən keçəndə bir dənə şillə-təpik vuran adam qoymusunuz. Bax, o adam da şillə-təpik vurmağı çatdırmır, körpüdə basabas yaranır…

Pristav handan-hana anlayır ki, balam, bu avam müsəlmanlar yenə fil qulağında yatıblar. Və sakit halda deyir:

- İndi mən sizə nə kömək eləməliyəm? Zarafat deyil, məni qubernator iki daşın arasında bura göndərib ki, görək bu müsəlmanlar niyə şikayət eləyirlər?

Yenə meydana toplaşmış ağsaqqallardan biri səslənir:

- Başına dönək, ay pristav qardaş, sizdən və qubernatordan bir xahişimiz var: bizim kəndi birləşdirən o çayın üstündən keçən körpüdə tez-tez basabas yaranır. Yəni həmin şillə-təpik vuranlar çatdırmırlar. Xahiş edirik ki, ora bir nəfər deyil, üç-dörd nəfər göndərin ki, çayın üstündəki körpünü keçəndə adamlara şillə-təpikləri tez vursunlar ki, orda basabas yaranmasın…

Pristav onları dinləyəndən sonra yenidən qımışır və ürəyi tam sakitləşir. Və deyir:

- Baş üstə, günü sabahdan orda vergilər də artırılacaq, camaata şillə-təpik vuranlar da çoxalacaq. Altı nəfər göndərəcəyik ora, körpünü keçəndə camaata tez şillə-təpik vursun və basabas yaranmasın. Tay başqa şikayətiniz yoxdur ki?!

Yenidən yerdən səslər gəldi:

- Xeyr, hörmətli pristav. Bizim elə şikayətimiz bu idi.

Pristav papirosunu çıxaran kimi yanındakı mühafizəçi onu yandırdı və bir daha pristav dərindən nəfəs aldı. Düşündü ki, balam, bu ermənilərin, gürcülərin yanında müsəlmanlar toya getməlidilər. Onlar bizdən məktəb açmağı, xəstəxana tikdirməyi, uşaqları başqa ölkələrdə oxutmağı tələb eləyirlər. Bu müsəlmanlarsa nə uşaq oxutmağa fikir verirlər, nə məktəb açdırmağa, nə də xəstəxana tikdirməyə. Olsa-olsa məscid tikdirməyi arzulayarlar. Heç ona da çox vaxt əlahəzrət imperator icazə vermir. Deyir ki, hər quberniyada uzaqbaşı bir-iki məscid oldu bəsdi. Qoy müsəlmanlar o məscidlərdə ibadət eləsinlər və Allahına şükür etməyi yaddan çıxarmasınlar.

Pristavın faytonu və mühafizəçiləri kəndin kənarındakı meşənin içində gözəl bir yerdə dayandılar. Çünki müsəlmanlar bu görüşdən razı qalmışdı. Pristav və adamları o meşənin içindəki kababxanada möhkəm yeyib-içdilər və o ki, var kef elədilər…

Axşama yaxın isə fayton hərəkətə gəldi. Qabaqda iki atlı, arxada isə yenə iki atlı pristavı qoruyurdular. Fayton gözdən itdi. Yollar yenidən toz-torpağa büründü. Balaca uşaqlardan biri əlini gözünün üstünə qoyub günəş şüasından qorunaraq pristavın toz qaldıran faytonuna gözdən itənədək tamaşa elədi…




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-09-22
2018-09-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
Kişi restorana gəlir və ofisianta deyir:
- Mənə 12 qədəh araq gətirin.
Ofisiant gətirir.
- İndi isə xahiş edirəm, birinci və axırıncı qədəhləri götürün.
- Niyə ki?
- Bilirsinizmi, birinci pis gedir, axırıncıda isə mən dəli oluram.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK