SON DƏQİQƏ:

Əbülfət MƏDƏTOĞLU: DÜNƏNİMDƏN BU GÜNÜMƏ

  58693   |  
Şriftin ölçüsü  

Çox hörmətli Səyyad müəllim, indiki zamanda, insanların əsəblərinin tarıma çəkildiyi məqamda yəqin ki, məktub oxumağa hamı kimi sizdə də həvəs olmayacaq. Amma neyləyim ki, sizin etdiyiniz mənəvi "təyziqdən” sonra mən bu məktubu yazmağa məcburam. Düşündüm ki, həyat bir göz qırpımıdı. Sabaha o qədər də güvənmək olmaz. Ona görə də düşündüyümü, ürəyimdə olanları yazıb müəyyən mənada yüngülləşmək istədim. Həm də düşündüm ki, bu məktubu yazmaqla oxucuların yaddaşında bir balaca işartı yaratmış olaram. Kimlərinsə yadına dünəni düşər... kimlərinsə yaddaşı oyanar... kimlərinsə sabahı xəyalında canlanar... Bax, bütün bunları düşünə-düşünə bir də gördüm ki, məktubu bilgisayara diqtə edirəm. Və...

Ötən həftə mənə səmimi bir aftoqrafla sonuncu kitabınızı göndərmişdiniz. Kitabın tərtibatı və həmin o səmimi sözlər tam səmimi deyim, "saqqızımı” oğurladı. Və elə evdə qaldığımız bu günlərdə kitabı əvvəl maraqla, sonra öz həyatım kimi oxumağa başladım. Ona görə "maraqla” və "öz hayatım kimi” ifadələrini qabardıram ki, diqqəti çəksin. O diqqəti ki, o bir az korşalıb... bir az zamanın axarında qaysaqlanıb və deyəsən ağrısı azalıbdı. Amma əsl həqiqət də, o diqqət də, o qaysaqlayan yara da öz içində qan verir. Və biz bəzən hiss etmədən baxdığımız bu qanın qurbanlığı olduğunu unuduruq. Və...

"Elm və təhsil” nəşriyyatında işıq üzü görmüş roman təkcə bədii əsər kimi yox, həm də bir gerçək həyat hekayəsi kimi mənim əlimdən tutub dünənimə apardı. Doğulduğum bölgənin gözəlliklərini, bu bölgənin adamlarının və bir də bu bölgənin yaşamını yaddaşımda bir kino lentinə çevirdi. Mən də o lentin izləyicisi oldum. Kinolent fırlandıqca tanıdığım adamların siması mənimlə göz-gözə gəldi... nəfəs-nəfəsə dayandı... Onlar heç qocalmamışdılar. Elə 90-cı illərin əvvəllərində olduğu kimi qalmışdılar. Bu ölümsüz qocalmayan adamlar Qarabağı çiyinlərinə qaldırmışdılar. Qoruyurdular Qarabağı – özü də quş tüfəngiylə, dayandoldurumla və bir də döyüşün gərgin anında heç nəyə yaramayan silahlarla. Mən bu romanda Azərbaycanın Cəbrayıl adlanan rayonunu, onun dağ kəndlərini, həmçinin özümün doğulduğum Hadrud rayonunu, bugünkü Xocavəndin kəndlərini gəzib dolaşdım. Özü də atüstü yox, 30-35 il bundan əvvəlki kimi. Meşələrini də dolaşdım... bulaqlarından da su içdim... adamları ilə də baş-başa qaldım. Bütün bunları mənə sizin yazdığınız "Başdaşı” romanı yenidən yaşatdı. Doğrusunu deyim ki, kitabı oxumağa başlayanda romanın adıyla razılaşmamışdım. Amma şəhid oğlunun başdaşının məzarı üstündə ucaltmağa məqam tapmayan ailəni, bu başdaşını özü ilə birlikdə Cəbrayıldan Beyləqana, oradan məskunlaşdığı digər ərazilərə və nəhayət, Masazıra gətirib çıxaran... Bəli, Masazıra gətirib çıxaran Səməndərin, onun xanımının, qızı Minarənin... və digər ailə üzvlərinin dözümünə, iradəsinə yalnız baş əydim. Ayrı heç nə deyə bilmədim. İnanın ki, romanı oxuduqca şahidi olduğum gerçəklikləri vərəqlərə hopmuş gördüm. İstər Cəbrayılın polis rəisinin müavini Vaqif Məhərrəmovun, istər Cəbrayılda silaha sarılan könüllülərin, ziyalıların və ümumiyyətlə, "Vətən!” deyib silaha sarılan hər kəsin doğma çöhrəsi gəlib dayanır gözlərimin önündə. Üstəlik, döyüş səhnələri yaddaşımda təzələndi. Yəni romanda müəllifin işarə etdiyi Sirik kəndindən tutmuş ermənilər yaşayan Zamzur kəndinə və digər ərazilərə qədər hamısı gerçəyin özü kimi həmsöhbət oldu mənlə...



Çox hörmətli Səyyad müəllim, bir ailənin özüylə gəzdirdiyi başdaşı əslində mənim üçün özümlə gəzdirdiyim işğal altında olan kəndimdi. Mənim doğulduğum Tuğ kəndinin özüdü!.. Mən onu özümlə hər yerə aparıram. Və elə Səməndər də, oğlu Qürbətin başdaşını özü ilə gəzdirir. Hətta ata hava soyuq olanda oğlunun başdaşını bükür ki, ona soyuq olmasın!!! Bu mənzərəni romana gətirmək, bu mənzərəni oxucuya təqdim etmək ağrılı olduğu qədər də düşündürücüdür. Siz bunu bacarmısınız. Mən bu romanda sizin bir yazıçı kimi Qarabağ müharibəsi barədə nə qədər böyük bilgilərə sahib olduğunuzun təkrar şahidinə çevrildim. Ona görə təkrar deyirəm ki, bizim döyüş bölgəsində olduğunuz məqamlar mənim yaxşı yadımdadı. Və görünür elə o məqamları siz yaddaşınıza köçürə-köçürə içinizdə "Başdaşı” romanını yazırmışsınız. Və o roman Qarabağ həqiqətlərinin həm əks-sədasıdır, həm də gerçək üzü.

Bu roman bir oxucu olaraq məni həqiqətən yaşadıqlarımın dizinin dibində orturtdu, lap çökdürdü!.. Anladım ki, ora dönüşdən başqa yol yoxdur. Çünki içimdə gəzdirdiyim başdaşı məni orada gözləyir.

Çox dəyərlimiz Səyyad müəllim, romanınız barəsində isti-isti bölüşdüyüm bu fikirləri bir oxucunun ürək sözləri kimi qəbul etmənizi rica edirəm. Əsl ədəbiyyatçılar isə yəqin ki, bu roman barəsində susmayacaqlar. Sizə uğurlar arzu edirəm.


Dosta Göndər :

  

SON XƏBƏRLƏR

2021-10-19
2021-10-18

Video

Yazarlar

MARAQLI

DÜNYA

ƏDALƏT BU GÜN
October: 19 16 14 12 09 07 05 02
September: 25 18,

Redaktor seçimi

FOTOREPORTAJ

GÜNÜN SİTATI

SORĞU

COVİD 19 peyvəndi vurdurmusunuz?

ÇOX OXUNAN

GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vasif Quliyevin kefi yuxarıdı, sanki səmalarda uçur. Aqil Abbas:

- Vasif, xeyir ola, genə göylərdə uçursan?

Vasif müləllim:

- Qağa neyniyim, "Parıament" siqareti cəkirəm, amma parlamentə düşə bilmirəm. "Prezident" yağı yeyirəm, prezident ola bilmirəm. Bircə

 "Vozdux" arağı real kömək edir, içən kimi havalarda uçuram.

ARXİV

TƏQVİM

FACEBOOK