ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

QƏLƏBƏYƏ GEDƏN YOL...

15140    |   2010-08-21 05:15
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır


   
   Bəzən adama elə gəlir ki, dərd onu boğanda və bu dərdin içində itib-batanda ağlamaqla hər şeyə son qoya bilər. Belə dərd adamı yaxalayanda ya insan hıçqırıb ağlayır, ya da elə göz yaşları sakit-sakit içinə axır. Amma nə bu göz yaşları, nə də hıçqırıqlar insanın yarasına heç vaxt məlhəm qoymur, əksinə adam özünə qapılanda, dərdi ilə təkbətək qalıb çətin anlar yaşayanda ona heç nə kömək edə bilmir. Sadəcə olaraq insan bir qədər mübariz olanda, iradəsi güclü olanda bax onda istər-istəməz dərd burulğanından və kədərin içindən nə vaxtsa çıxa bilir...
   
   
   
   DƏRD ADAMIN
   
   BELİNİ ƏYİR
   
   
   
   Torpaqlarımız işğal olunanda bu millət, bu xalq çox şeyini itirib. Amma elə adamlar var ki, hər şeyini itirsə də, inamını, qüvvəsini və mübarizliyini heç vaxt əldən verməyib. Sadəcə olaraq, ən ağır anlarda fikirləşib ki, dərd məni öldürüncə qoy mən dərdi içimdə boğum, məhv edim. Bu dərd bütün torpaqları işğal olunan insanlar kimi, füzulilərin də yaxasından uzun müddətdir yapışıb, əl çəkmir. 1993-cü ilin avqustun 23-də Füzuli və Cəbrayıl rayonları ermənilər tərəfindən işğal olunub. Buna işğaldan çox hansısa torpağı zəbt etmək deyilməlidir. Yəni işğalın arxasında güclü qüvvələr, yadelli düşmənlər durmasaydılar ermənilər Azərbaycanın nəinki rayonlarını, hətta bir kəndini belə ala bilməzdilər. Bunu tək mən yox, Qarabağ savaşında ermənilərə qan udduran, onların hücumlarını dəf edən və ən nəhayət heç nədən qorxmayan döyüşkən oğullar deyir. Onlar onu da deyirlər ki, düzdür, ermənilər bizim torpaqlarımızı "dayıların" hesabına işğal ediblər, amma bu o demək deyil ki, onlar bizim üzərimizdə qələbə çalıblar. Ən azından ona görə ki, hələ qələbəyə gedən yol qabaqdadır və bu yolda Azərbaycan əsgərinin və ordusunun son sözü deyilməyib. Son söz deyilməyənə qədər heç bir ordu və heç bir xalq qalib sayıla bilməz.
   
   
   
   GÖYDƏN MƏRMİRLƏR YAĞIRDI, İNSANLAR İSƏ CANLARINI GÖTÜRÜB QAÇMAQ İSTƏYİRDİ
   
   
   
   Avqustun 23-nü yaşayan insanlar çox yaxşı bilirlər ki, həmin anlar Füzulidə düşmənin qabağına kimlər çıxdı və kimlər də yağıların qabağından qaçıb gizləndi. Amma həqiqət həqiqətliyində qalır ki, füzulilər Qarabağ savaşında nə qədər şəhid verib və nə qədər oğullar da bu döyüşlərdə yaralanıb. Döyüşən və yaralanan oğullar heç nədən qorxmayıblar. Bəzən döyüşün ən ağır anında insan heç nə haqqında fikirləşmir. Daha doğrusu, fikirləşsə də düşünür ki, mən bu torpaqdan qaçıb getməyim və son ana qədər, son gülləyə qədər düşmənlə vuruşum. Füzulinin işğalı ərəfəsində son gülləsinə və son anına qədər neçə-neçə qəhrəman oğullar döyüşdü. Hətta Füzuli şəhərinin müdafiəsində onlarla belə oğullar şəhid oldu. Onlar da başqaları kimi, dabanlarına tüpürüb qaça bilərdilər. Ən azından səngərdə gizlənib düşmənin qabağına çıxmaya bilərdilər. Amma onlar bütün hallarda düşmənin qabağına çıxdılar və son güllələrinə qədər döyüşdülər. Həmin anlarda istər milli ordunun əsgərləri, istərsə də polisin və daxili qoşunların əməkdaşları heç biri nə ölümdən, nə də erməni xofundan qorxurdu. Düzdür, mülki əhali erməni tərəfdən atılan mərmilərin, qıradların vahiməsindən başını itirmişdi. Həmin anlarda da başını itirən insanlara və çətin vəziyyətdə olan adamlara daha ürəkli və döyüşkən əsgərlərimiz təsəlli verib, "qorxma" deyirdilər. Təbii ki, müharibədə yazılmamış qanunlar olur və bu yazılmamış qanunlara görə də hərə özünü odun-alovun içindən çıxarmağa çalışır.
   
   Həmin günlər gödən mərmi yağanda, toplar, qradlar yaşayış məntəqələrindəki evlərin, insanların üstünə düşəndə bu çox vahiməli idi. Ən çox da vahimə ondan ibarət idi ki, mülki əhali hara qaçacağını və gedəcəyini dəqiqləşdirə bilmirdi. Nə yaxşı ki, bu ağır anlarda rayon rəhbərliyi və o cümlədən icra hakimiyyətinin başçısı Nəbi Muxtvroa camaatın arasında idi. Elə camaat də, rəhbərlikdə işləyən adamları öz arasında görəndə bir az sakitləşir və toxtaxlaşırdı. Bax onda insanlar hiss edirdilər ki, onları qarşıda ölüm gözləsə də, bundan çıxış yolu da mümkündür və o vaxt rayon rəhbərliyi çıxış yolu tapdı, əhalinin bir hissəsi Araz çayının üstündəki körpudən İrana keçdi, digər hissəsi isə başqa bir yolla xilas oldu. Nə yaxşı ki, mülki əhalinin təhlükəsizliyi çətinliklə də olsa təmin edilə bildi.
   
   
   
   ÜMİDLƏR QIRILMADI
   
   
   
   Düzdür, erməni işğalçıları Füzulinin kəndlərini işğal elədi. Həmin yaşayış məntəqələrindəki sosial obyektləri, məktəbləri, xəstəxanaları və evləri yandırıb külə döndərdilər. Horadiz kimi böyük bir şəhərdə bir yaşayış evi belə qalmadı. İrandan həmin yanğına baxan bəzi həmyerlilərimiz göz yaşını saxlaya bilməyirdilər. Onlar deyirdilər ki, Horadizi və digər yaşayış məntəqələrini ermənilər gözümüz görə-görə yandırdılar. O evlər, o binalar, o məktəblər yandıqca bizim içimiz də od tutub yanırdı.
   
   Horadiz şəhəri ilə yanaşı, Füzulinin Araz boyu 22 kəndi də işğal olundu. Ən çətin anlarda insanlar Bala Bəhmənli, Əhmədbəyli kəndlərinə sığındılar. Bir müddət müharibənin qızğın çağında həmin yaşayış məntəqələrində də əhali yaşamadı. Çünki hərbi əməliyyatların aparıldığı bu ərazidə böyük insan tələfatı ola bilərdi. Amma camaat yenə ümidini üzmürdü və camaat ona da inanırdı ki, işğal altında olan torpaqlarımız nə vaxtsa azad ediləcək.
   
   
   
   1994-CÜ İLİN QIŞI...
   
   
   
   ... Həmin vaxtı, yəni 1994-cü ilin yanvarında Ulu Öndər Heydər Əliyevin yeritdiyi siyasət nəticəsində Horadiz istiqamətində milli ordumuz uğurlu əməliyyat apardı. Bir neçə gün ərzində yaşayış məntəqələri uğrunda ölüm-dirim mübarizəsi getdi. Hər qarış torpaq uğrunda döyüşən oğullarımız bir neçə gündə Füzulinin 22 kəndini və 1 şəhərini ermənilərdən azad elədilər. Arazın üzərindəki körpüdə dalğalanan erməni bayrağı Azərbaycan əsgərləri tərəfindən endirildi və orda Azərbaycan bayrağı qaldırıldı. Həmin anları yaşayan polis zabitlərindən biri deyir ki, bayrağımız qalxanda hamımız uşaq kimi sevincimizdən hönkürüb ağladıq. Torpağımızı azad edəndə üstümüzdən böyük bir yük götürüldü. Əsgərlərimiz və eləcə də mən əyilib azad etdiyimiz torpaqdan öpdük. Vətənin torpağı nə qədər müqəddəs, nə qədər əziz imiş. Biz onsuz da çox ağrı-acılar və dərdlər yaşamışdıq. Amma torpağımızı itirəndə yaşadığımız dərdi heç vaxt yaşamamışdıq. Bu sözləri işğal olunmuş torpağı azad edən polis zabiti deyir. Həmin polis zabiti onu da deyir ki, əgər müharibə başlasa, yenə elə həmin qüvvə ilə döyüşəcək və yağıları torpaqlarımızdan qovacağıq.
   
   
   
   DÖYÜŞƏN ŞƏHƏR, YAŞAYAN ŞƏHƏR
   
   
   
   Əgər işğaldan sonra Horadizə kimin ayağı düşmüşdüsə, onda gözlərinə yəqin ki, inanmazdı. Yəni həmin şəhərdə bayaq dediyimiz kimi, bir yaşayış binası, bir ev, bir inzibati bina belə salamat qalmamışdı. Hamısı bir göz qırpımında yağılar tərəfindən yandırılmışdı. Şəhər sanki xarabazarlığa çevrilmişdi. Hara ayaq atırdın uçub dağılan və hətta divarları yanan evləri görürdün. Təbii ki, bu yanan yurda ayaq basan hər hansı bir insanın ürəyi bu mənzərəni görəndən sonra qan ağlayardı. Heç adam təsəvvürünə belə gətirə bilməzdi ki, uzun illər tikilən, qurulan bir şəhəri yağılar necə yaman günə qoya bilərlər. Yağılar pisliyini elədi, evləri yandırdı, binaları xarabazarlığa çevirdi, hər şey külə döndü. Amma zaman keçdi, yenidən Füzulinin işğaldan azad olunmuş 22 kəndi tikildi, bərpa edildi və əhali ora köçməyə başladı. Horadiz şəhəri isə ölkə prezidentinin diqqəti və qayğısı sayəsində yenidən əsaslı sürətdə tikilməyə başladı. Bir-birindən gözəl yaşayış binaları, xəstəxanalar, məktəblər, mədəniyyət mərkəzləri az bir müddətdə tikilib istifadəyə verildi. Şəhərin baş yolu dünya standartlarına uyğun olaraq, inşa edildi. Bayaq dediyimiz kimi, Horadiz şəhərində həyat yenidən öz axarına düşdü. İndi bu şəhərdə mədəniyyət evi, Heydər Əliyev muzeyi və dəmiryol vağzalı orijinal bir formada tikilib. Şəhərdə möhtəşəm şadlıq evi, muğam evi və Olimpiya idman kompleksi inşa edilir. Bütün bünlarsa ona dəlalət edir ki, erməninin "ağzının içində" çox böyük bir quruculuq işləri görülür. Artıq əhalinin böyük bir hissəsi işğaldan azad olunmuş yaşayış məntəqələrinə qayıdıb. Qayıdışın və Zobucu yaşayış qəsəbələrinin salınması, burda əhalinin daha rahat yaşamasına və işləməsinə imkan yaradır...
   
   SƏRİN MEH
   
   ƏRGÜNƏŞİN
   
   HAVASIN GƏTİRİR
   
   
   
   İsti havalarda hər yerdə olduğu kimi, Füzulidə də insanlar müəyyən çətin anlar yaşayıblar. Amma onlar yenə öz iş-gücündən, təsərrüfatlarından və əkin-biçitnlərindən qalmayıblar. Biliblər ki, ikinci dəfə ana yurda qayıtmaq, vətənə dönmək heç də hər insana qismət olmur. Özlərini yavaş-yavaş daha yaxşı hiss edən bu insanlar hər günün açılmasına ürəkdən sevinirlər. Ürəkdən sevinirlər ki, onlar vətənlərinə qayıdıb, ata-baba yerlərində ev tikir, ocaqlarını yandırırlar. Şükür olsun ki, camaatın dolanışığı da yaxşıdır. Yəni əkin-biçin, təsərrüfat işləri görmək insanları heç vaxt yormur. Onlar onu da yaxşı bilirlər ki, zəhmət çəkərsən, bəhrəsini də görərsən. Rayon icra hakimiyyətinin başçısı Nəbi Müxtarov da həmişə olduğu kimi, el-obanın içindədir. Yəni camaatın arasında, xalqın arasında olan insanlar o xalqın bütün qayğılarını, dərdlərini və problemlərini daha yaxşı bilir. Füzulilərin də ağrayan yerini, dərdini, qəmini bir icra başçısı, ağsaqqal kimi Nəbi müəllim hamıdan yaxşı biilr. Nəbi müəllim camaatın qədrini bildiyi kimi, el-oba da ona hörmət eləyir. Təbii ki, insan xalqa arxalananda o dağa arxalanır. Nəbi Muxtarov da uzun müddətlik fəalliyət dövründə ölkə prezidentinə və bir də Füzuli camaatına arxalanır. Elə buna görə də həmişə bu rayonda, bu yurdda bir əmin-amanlıq, bir sakitlik və bir nikbinlik hiss olunur.
   
   
   
   DƏRDİ AĞLAMAQLA YOX, MÜBARİZLİKLƏ "ÖLDÜRMƏK" OLAR
   
   
   
   Adətən torpaqlarımız işğal olunan günü biz onu ağlamaqla, göz yaşı tökməklə yada salırıq. Amma füzulilər bu günü tamamilə başqa bir formada, başqa bir tərzdə yada salırlar. Onlar şəhid oğullarımızı, itirilən kəndlərimizi, yanan evlərimizi xatırlamaqla sabaha daha nikbin və mübariz bir ruhda baxırlar. Hər yanan evin yerində bir bina ucaltmaqla, bir dərdli adamın dərdinə məlhəm qoymaqla, bir insana kömək etməklə adam məqsədinə daha tez çata bilər. Artıq bu el, bu yurd ayağa qalxıb, özünə gəlib və Füzulinin işğaldan azad olunmuş məntəqələri və yaşayış sahələri yeni bir ömür yaşayır. Bu ömrü yaşadanlar isə daha mübariz və daha zəhmətkeşdilər. Onlar fikirləşirlər ki, hər şeyi ağlamaqla yox, mübarizə ilə, qurub-yaratmaqla, kimlərəsə ürək-dirək verməklə yoluna qoymaq olar. Bu yol həm də işğalda olan torpaqlarımızın azad olunmasına doğru uzanır.


YAZARIN ARXİVİ

2017-12-15 : O BİR QAYA
2017-12-13 : PARTAPART...
2017-12-05 : UNA NƏ QATAQ?
2017-11-28 : O BALACA UŞAQ
2017-11-22 : QALXIN, OTURAQ!
2017-11-08 : O, BİR NUR İDİ
2017-08-31 : DUZSUZ ADAMLAR
2017-08-28 : İSRAFÇILIQ
2017-08-18 : MÜBARƏK ÖLÜM
2017-08-11 : AY İŞIĞI
2017-07-07 : NƏNƏ VƏ NƏVƏ
2017-06-23 : MÖCÜZƏ
2017-06-06 : ÖLDÜR MƏNİ...
2017-05-23 : ÖLMƏYƏN ÜMİD
2017-05-12 : QARA QOÇ
2017-03-30 : NANKOR OĞUL
2017-03-17 : TUT QURUSU…
2017-02-03 : ÖLÜ XORTLADI…
2017-01-06 : BU ÜRƏKLƏ…
2016-12-09 : SÖZÜN ƏTRİ
2016-11-05 : O YAZ YAĞIŞI...
2016-11-04 : O YAZ YAĞIŞI…
2016-10-15 : AĞ YUXU
2016-07-09 : ÇİNAR AĞACI
2016-04-23 : ŞEYTAN AĞACI
2016-03-08 : BALACA PADŞAHLAR
2016-02-20 : KÖPƏYƏ EHSAN
2016-01-16 : DÜNYA MALI...
2015-11-14 : EŞŞƏK SÜDÜ
2015-08-22 : ZƏRBƏ
2015-07-04 : AĞACLAR QURUYUR
2015-06-13 : QORXMA, OĞUL!
2015-06-02 : ALAÇATI...
2015-05-16 : BİR KƏLMƏ...
2015-05-15 : ARXAYA BAXANDA...
2015-05-01 : ENDİRİMLƏR...
2015-04-11 : YAZ YAĞIŞI
2015-04-03 : BOLLUQ OLACAQ?
2015-03-20 : ELÇİLİK
2015-03-14 : DƏYİRMAN DAŞI
2015-03-05 : "BARI NAXÇIVAN"
2015-02-14 : FALA BAXIRAM
2015-01-24 : GÖZƏL ÖLÜM
2015-01-16 : QARA ÇÖRƏK
2015-01-15 : QARA ÇÖRƏK
2014-12-31 : SƏBRLİ OLSAN...
2014-12-20 : KİRVƏ
2014-12-13 : DİLİN BƏLASI
2014-12-06 : CƏHALƏT QUYUSU
2014-11-29 : LOTU
2014-09-27 : SƏBR ELƏ
2014-09-25 : BELƏ TOY OLAR?!
2014-09-20 : BÖYÜK GÜNAHLAR
2014-09-13 : KÜPƏ
2014-09-06 : BEŞ CANAVAR
2014-09-03 : SU QITLIĞI...
2014-08-16 : BÖYÜK DAYAQ
2014-08-12 : LAQEYDLİK
2014-08-09 : SOYUQ ADAMLAR...
2014-08-02 : TÖHMƏT
2014-07-19 : YALAN...
2014-06-07 : ÇƏTİN GÜN
2014-05-28 : EHSAN
2014-05-17 : ƏLDƏN QALAN...
2014-03-08 : Təmiz adam
2014-03-01 : Qarınotaranlar
2014-02-28 : Yağmurlu hava...
2014-02-22 : GÜN KEÇDİ...
2014-02-08 : TOY GECƏSİ...
2014-01-25 : TAMAH
2014-01-18 : XƏCALƏT TƏRİ
2014-01-11 : YAĞIŞ...
2013-12-28 : DÖNÜŞ
2013-11-23 : SƏDR ATI
2013-11-16 : YURD YERİ...
2013-11-02 : PAXIL
2013-09-07 : BAŞ REDAKTOR
2013-08-31 : CADUGƏR
2013-08-17 : KOBRA
2013-08-03 : POÇTALYON
2013-07-27 : AYRILIQ...
2013-07-20 : SÖZGƏZDİRƏN
2013-07-13 : SƏNGƏR
2013-07-06 : QUDURĞAN
2013-06-22 : DƏMİRÇİ
2013-06-15 : GOPÇU KİŞİ
2013-05-25 : QOHUMLUQ
2013-05-18 : HƏSRƏT YAĞIŞI
2013-05-11 : ƏRİK AĞACI
2013-05-04 : AYRILIQ
2013-04-27 : ELÇİLİK
2013-04-20 : İLDIRIM
2013-04-13 : GÜN İŞIĞI
2013-04-06 : DÖYÜŞ
2013-03-30 : EHSAN
2013-03-20 : YARMARKA OYUNU...
2013-03-16 : ÜRƏK DÖZSƏ...
2013-03-08 : KOR ARVAD
2013-03-02 : YALTAQ
2013-02-23 : ZƏHRİMAR
2013-02-16 : SÖNƏN OCAQ
2013-02-02 : DÜYÜN
2013-01-26 : VƏZİFƏ
2013-01-19 : MƏRDİMAZAR
2012-12-22 : QORXU
2012-12-15 : TƏNHA QOCA...
2012-12-08 : ÜZÜK
2012-11-27 : GÖZ DƏYİB...
2012-11-27 : QAN DAVASI...
2012-09-15 : GECƏYARISI QƏTL
2012-08-18 : GÖZ YAŞI...
2012-08-04 : DAŞ HASARLAR...
2012-06-15 : TOY...
2012-06-02 : DURULAN DÜNYA...
2012-05-12 : KÖÇ...
2012-04-28 : POÇT QUTUSU...
2012-04-07 : ÜNVANSIZ EŞQ
2012-03-03 : ZƏHƏR TULUĞU
2012-02-18 : POLKOVNİK...
2012-02-11 : YALANÇININ...
2011-12-31 : Bir ovuc torpaq
2011-12-24 : DÜZ SÖZ...
2011-12-17 : O DÜNYALIQ...
2011-12-10 : QUTUDA İLAN...
2011-12-03 : ARTIQ TAMAH...
2011-10-22 : DƏRİN QUYU...
2011-08-13 : PARTLAYIŞ...
2011-08-06 : OD İÇİNDƏ...
2011-07-23 : AĞ DÜNYA...
2011-05-07 : QARA EYNƏK...
2011-04-30 : HAQSIZLIQ
2011-04-23 : MÜBARİZƏ...
2011-04-16 : GÜNAH...
2011-02-12 : HARINLIQ...
2010-12-31 : ATƏŞFƏŞANLIQ
2010-11-06 : BAHALIQ
2010-08-28 : DƏLƏDUZLUQ...
2010-07-10 : BƏDNƏZƏR
2010-06-12 : ÇƏTİN GÜN
2010-03-13 : YOLUNU AZANLAR...
2010-02-27 : YASİN PULU
2010-02-20 : ÇİY SÜD
2010-02-13 : YANAR ÜRƏK...
2010-01-09 : YAD QIZI
2009-12-31 : DÜNYA QOPUR
2009-12-19 : UZUN GECƏ...
2009-11-07 : ADAM OL...
2009-10-24 : QURDUN PAYI...
2009-08-15 : DƏLİXANA
2009-06-06 : NADAN
2009-05-09 : BUZ BALTASI
2009-05-02 : PULSUZLUQ
2008-10-30 : ÇİY SÜD
SON XƏBƏRLƏR
2018-07-17
2018-07-16


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirirsiniz?

Evdə (33.33%)
İşdə (66.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vəli Xramçaylını hakim qarşısına çıxarırlar. Hakim:

- Sizi bu iki nəfərə qarşı soyğunçuluqda günahlandırırlar. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?
Vəli:

- Vallah, axşam evə gedeyerdim, bu iki qardaş mənə yaxınlaşdı, dedilər ki, saatı və ayaqqabını çıxart. Mən də neyniyim, yazığım gəldi , birinin saatını, o birinin də ayaqqabısını çıxartdem. Polis də məni tutub sizin yanınıza gəteyrdi.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK