hacklink Adalet.az | DAĞLAR DAĞIMDI MƏNİM... Adalet.az | DAĞLAR DAĞIMDI MƏNİM... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

DAĞLAR DAĞIMDI MƏNİM...

Həsrət qaldığım gündən

23031    |   2010-06-05 01:40
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Yəqin ki, Dədə Qorqud boylarından xəbəriniz var. Bu boylardakı deyimlər, müraciətlər, çağırışlar, bir sözlə, burda təsvir olunan bütün mənzərələr hər halda yadınızdadır. Mən sizi çox dərinə çəkməyəcəm. Sadəcə bir məqamdan yapışmaq istəyirəm. Dədə Qorqud boylarında belə bir müraciət də var:
   
   - Qarşı yatan qarlı dağlar...
   
   İndi nə qarşımda qarlı dağları görürəm, nə də onların qarını. Çünki o dağlar məndən çox-çox uzaqdadı. Deməli, elə o çox-çox uzaqlara da qarlar yağır. Mən də bunları yalnız təsəvvür edirəm, xəyalən gəzib gəlirəm o dağları, sürüşürəm o qarların üstündə və ən vacibi o qar mənə soyuqluqdan, həsrətdən çox istilik, od-ocaq, alov təsiri bağışlayır. Elə bil ki, onun qəsdi məni yandırmaq, məni kül etməkdir. Bəlkə də bu heç belə deyil. Bu mənim uydurduqlarım, bu mənim özümə təsəlli üçün yaratdıqlarım, lap elə gördüyüm yuxulardı. Hər şey ola bilər. Sadəcə olmayan bir məqam var, o da dağların və o dağlarla bir yerdə onun zirvəsinə yağan qarın məndən uzaq olmasıdır, əlimin çatmamasıdır...
   
   Dağları elə-belə yadıma salmadım. Və bir də ki, mənim bütün inanclarıma görə, elə-belə heç nə olmür. Hər şeyin mütləq bir səbəbi var... hərəkətə gətirəni var, təqdim edəni var... Və biz də bunu məhz o hərəkətdə, o təqdimatda görürük... İndi havalar yavaş-yavaş qışın, yazın ovqatından uzaqlaşıb yayın simləri üsütündə köklənir və yavaş-yavaş da istilər bizim bədənimizə, həyat tərzimizə, yaşamımıza, bir sözlə, aləmimizə təsir edir. Ona görə də baş verənləri hiss edirik, ona uyğunlaşmağa, ondan müəyyən mənada qorunmağa variantlar düşünürük, yollar axtarırıq. Bax, belə bir məqamda dağlar yada düşür, onun gözəllikləri ilə yanaşı, onun sığınacaq olması, onun təbiəti, onun bir növü insanı özü qədər ucaltması və ən nəhayət ağappaq, bumbuz qar təpələri... bunları düşündükcə elə hiss edirsən ki, yenicə başlayan bu yayın istisi səndən bir addım aralıdan gedir və sən də həmin o istinin qarsımağı, ütməyi ovqatının içində dağlara xəyalən üz tutursan. Elə bilirsən ki, bu yolla qorunacaqsan, dağlara pənah aparacaqsan. Amma neyləyəsən ki, xəyal heç vaxt gerçəkliyə çevrilmir. Olsa da onu barmaqla saymaq yəqin ki, mümkün olar...
   
   İndi dağlarda yavaş-yavaş şaxtanın sazağın yerini mülayim yaz havası, yaz mənzərəsi tutmaqdadı. Bax, elə bu mənzərənin içərisində də dağları. O ağappaq qar da yavaş-yavaş əriyir. Əridikcə də çayların suyu artır, çeşmələrin qatışığı çoxalır... Mən bunları təkcə təsəvvür etmirəm. Çünki onun reallığını, onun gerçəkliyini yaşamış, görmüşəm. Ona görə də bu barədə nəsə yazanda, nəsə deyəndə elə bilirəm ki, həmin mənzərə mənim gözlərimin qarşısındadı, mən onun ağuşundayam. Bu mənada kimsə məni qınamaq istəsə qəbul etmərəm. Bəlkə də qınayanlar da haqlıdır. Çünki onların öz yanaşması, öz yaşadıqları var və olub. Mən də dağları təsvir etdiyim kimi görmüşəm. Ən vacibi isə o dağlarda adamları da elə dağların özü kimi, təbiəti kimi, çayları, çeşmələri kimi görüb tanımışam. Gözəllərini dumanı, buludu, çəni, şehi, çeşmələri kimi qəbul etmişəm və özüm də bilmədən o dağ çiçəklərinə vurulmuşam, ağlımı-huşumu əlimdən alıblar. Özü də necə alıblarsa, hələ də geri qaytara bilmirəm. Çünki dağlar da uzaqlardadı, onun özünə bənzəyən gözəlləri də. Mən isə bu Bakıda, onun hər cür qəribəliklərinin içərisində yaşaya-yaşaya təkcə nisgil çəkmirəm, həm də sabahlara özümlə bərabər bir sevgi, bir ümid işığı aparıram. Düşünürəm ki, mənim yaşadıqlarım, mənim təsəvvür etdiklərim, həmçinin mənim tərənnümlərim bizi nə vaxtsa dağlara, onun gözəlliklərinə və gözəllərinə qovuşduracaq.
   
   
   
   ilk məqamdan bilirəm
   
   günahkaram, günaham...
   
   günü iki bölürəm-
   
   tən sevincəm, tən aham...
   
   
   
   kədər yüküm üyünməz
   
   heç kim qəmlə öyünməz
   
   qəm də mənsiz böyüməz
   
   mən bir qəmli sabaham...
   
   
   
   bunca qəmə xoşlanmış
   
   ürək, mənə düşmandır.
   
   öz-özümə tuşlanmış,
   
   içi dolu silaham.
   
   
   
   ilk görüşdən bu günə
   
   diz bükmədim yükünə...
   
   qurbandı hər tükünə-
   
   canım, sənə pənaham...
   
   
   
   ***
   
   Zaman hansı sürətlə hərəkət edir etsin, fərqi yoxdur. Əgər içində təpər, canında istək varsa, mütləq hansı yolla olur-olsun özünü zamanın ardınca çatdırmağa, onun ən azı ətəyindən yapışmağa cəhd göstərəcəksən. Söhbət onda deyil ki, sən zamana nəyi diqtə edəcəksən. Söhbət ondadır ki, sən zamanın çiyindaşı ola biləsən, ondan geridə qalmayasan, özü də bütün mənalarda. Çünki geri qaldıqca köhnə kişilərin dediyi kimi ifadə etsək, onda basaratın da bağlanacaq. İndi hünərin var, gəl bu basaratdan, bu qaramatdan çıx görüm, necə çıxırsan...
   
   Hər gün dünyanın kələfi bu və ya digər formada dolaşır. Özü də bu kələfin dolaşmağı getdikcə sürətlənir. Əgər fikir versəniz günbəgün artan təbii fəlakətlərin, təyyarə qəzalarının, qatarların yoldan çıxmasının, yanğınların, müxtəlif xəstəliklərin bəlkə də sayını hesablayıb qurtara bilməzsiniz. Ola bilsin ki, bu hansısa bir əlamətin göstəricisidir və yaxud nədənsə qorunmaq üçün xəbərdarlıqdır. Amma istənilən halda bunlar reallıqdır və biz də bu reallıqları görə-görə hələ ki, nə yolumuzu dəyişə bilirik, nə də özümüzə qayıdırıq. Mütəfəkkirlərdən birinin dediyi kimi, "biz özümüzə qayıdanda böyük oluruq". Amma görək qayıda bilirikmi? Ümumiyyətlə, bu qayıdış onun yolları, onun üsulları varmı? Kimsə bu barədə düşünübmü? Zənnimcə yox. Ən azı ona görə ki, belə bir qayıdışın variantları mümkün olsaydı, indi çoxdan heç kim də olmasa, türk özünə qayıdardı. Qaydardı ki, zamana və dünyaya türklüyünü sübut etsin, göstərsin.
   
   İstənilən bir məqam ona olan baxışlara görə, fərqli qiymətləndirilir. Tutaq ki, mən Türkiyə ilə bağlı sonuncu böyük qalmaqala münasibətim sırf müsəlman, sırf azərbaycanlı, sırf qarabağlı münasibətidi. Mən istərdim ki, dərhal haqlı haqsızı yerində oturtsun, öz böyüklüyünü, öz bütövlüyünü göstərsin. Başqaları isə bunu daha dinc, daha sivil variantda həll etməyə maraqlıdır. Mən onları da başa düşürəm, ancaq anlaya bilmədiyim türkün bir millət və dövlət olaraq hər gün itirməsidi... İtirə-itirə kiçilirik, balacalaşırıq. Özü də təkcə ərazi baxımından yox, həm də bütün baxımlardan. Necə ki, neçə yüz ildir Azərbaycan itirə-itirə kiçilibdir, ərazi baxımından, mənəvi dəyərlər baxımından. Nə isə...
   
   Görünür zamanın indiki durumu ya çox qəlizdir baş aça bilmirik, ya da bu zaman bizim zaman deyil, bizim əleyhimizə işləyir. Əks halda, biz özümüzün, bütövlüyümüzün, kimliyimizin davasını çox rahat bir şəkildə həll edə bilərik. Amma zaman əleyhimizə olduğundan biz təklənir və gücsüzləşirik. Təəssüf...
   
   Doğrudur, ataların bir qəribə deyimi var. Söyləyiblər ki, "su gələn arxa bir də gələr". Bundan başqa həm də tarixdə bir təkrar, bir dönüş də mümkündür. Əgər zaman təkrarlansa, onda bizim böyüklüyümüz bu dəfə daha qaçılmaz olacaqdır. Təkcə maddi baxımdan yox, həm də mənəvi baxımdan. Ümumiyyətlə, insanın özünə qayıtmaq istəyi, özünü tanıması, onun özünə qayıdışının uğurlu olmasının ilk şərtidir. Onda təkcə özün yox, həm də özünün qəbul etdiklərinin, özünün oxşarlarının yanında və özündə olursan. Deməli, axtarmağa, aramağa və qovuşmağa dəyər...
   
   
   
   bəndə idim daş olmuşam
   
   sonra dönüb quş olmuşam
   
   indi lap tay-tuş olmuşam-
   
   dərdimlə, düm-düz gəzirəm...
   
   zirvə qarın arayan tək
   
   qız telini darayan tək
   
   hamı xoşbəxt, yarıyan, tək-
   
   mən yatmağa diz gəzirəm...
   
   
   
   baxıb gülən, gülüb baxan
   
   dərdə açıq sinəm, yaxam
   
   görüşümə pünhan çıxan-
   
   bizə tanış iz gəzirəm!
   
   
   
   ***
   
   İllərlə oturub fikirləşsəm belə Tanrının yazdığını, taleyin hökmünü dəyişə bilməzsən. Necə deyərlər, haqdan gələni haqq özü müəyyənləşdirir. Kimə nə verməyi, kimdən nəyi almağı o özü daha yaxşı bilir. O mənada indi həsrətini çəkdiyim dağların, o dağların zirvəsindəki ağappaq qarın, eləcə də o dağlara sığınan, o dağlardan təbiətin bütün gözəlliklərini öz qanına, öz canına, öz çöhrəsinə hopduran gözəllərə indiki durumda mənim üçün nə demək olduğunu və ona qovuşmağın yolları da daha çox Tanrıya bəllidir. Mən bütün hallarda Allahın bir qara qulu kimi görünən ağ cığırla işığa doğru, dağlara doğru yol getməyə üstünlük vermişəm. Amma neyləyim ki, bu yolun dolanbacları yaman çoxdur. Onları aşmaq, onlardan yan keçmək özü də bir dözüm və hünər istəyir...
   
   Hardan baxırsan bax, dünya eləcə yupyumru qlobus şəklindədi. Düzdü, alimlər onu başqa cür də adlandırırlar, amma indiki məqamda qlobus bənzətməsi daha məqsədəuyğundur. Və mən də bu dünyanın bir nöqtəsində dayanıb, onunla bahəm fırlanmaqdayam. Elə bilirəm ki, nə vaxtsa o dağlara qayıdıb, o dağlara gedib çata biləcəm. Elə bilirəm ki, o dağlarda yenə həmin o gözəlliklər, o gözəllər dayanıb məni gözləyirlər və mən də o çaylardan, o çeşmələrdən, o dumandan, o şehdən bələm-bələm olub dünənimə qayıda biləcəm və orda səni görəcəm... həmişəki, kimi... xəyalımda qurduğum kimi... lap elə görmək istədiyim kimi.
   
   
   
   hər səhər
   
   özünə bax
   
   güzgüdə yox,
   
   pəncərə önündə...
   
   və hər səhər
   
   yuxulu gözünə bax
   
   görə bilsən
   
   məni pəncərə önündə
   
   bil ki,
   
   o gecəni yatmamışam-
   
   yuxuna
   
   keşik çəkmişəm
   
   evinizin tinində...
   
   
   
   Bütün təfərrüatlarına varmadan dünyanın bir gerçəkliyini qəbul etməyə məcburam. Bu gün yaşadıqlarımla xəyalımda qurduqlarım arasında əl çatmayan, ün yetməyən bir məsafə var... onun əvvəlində dağlar dayanır - özü də başı qarlı, sonunda da dağlar - ürəyimdəki göynərtisinə dözə bilmədiyim dağlar...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-15


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.33%)
Pullsuz (6.67%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK