bahis siteleri deneme bonusu canlı bahis bahis siteleri bahis siteleri canlı bahis kacak bahis https://www.warezm.com kaçak bahis mobil ödeme bahis time4bets kaçak bahis canlı bahis güvenilir bahis siteleri deneme bonusu bonusal Adalet.az | YAŞAMAQ VƏ ÖLMƏK ŞƏRƏFİ Adalet.az | YAŞAMAQ VƏ ÖLMƏK ŞƏRƏFİ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

YAŞAMAQ VƏ ÖLMƏK ŞƏRƏFİ

- Hökmdarım, sənin yanında ölmək mənimçün şərəfdi. - Mənimçün sənin yanında yaşamaq şərəf idi... ("300 spartalı" filmindən)

22903    |   2009-02-21 07:17
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

- Zərifə xalagilin evi hardadı?
   
   - Filankəs müəllimgilin binasında...
   
   Əlüstü hesablayıram: mənim evimdən o binaya piyada yarım saatlıq yoldu, maşınla getsən, heç on dəqiqə çəkməz. Mənsə, düz on beş ildi o mənzilə yol gedirəm. On beş ildi gah bürkülü, gah da yağışlı-küləkli havada göz yaşı tökə-tökə, həyəcandan titrəyə-titrəyə ünvan soraqlayan xəyal yolçusuyam. Amma gedib mənzil başına çıxa bilmirəm. Çünki yaman qorxuram bu səfərdən. Elə dərd yükü var ki, daşımaq olmur. Elə yaralar var ki, məlhəmi tapılmayıb hələ. O məlhəmi heç axtaran da yoxdu.Tapılmağına güman olmadığı kimi. Heç bir sözün, təsəllinin işə keçmədiyi yerdə müvazinət saxlamaq hünər istəyir adamdan. Bacarırsan, dodaqlarını kip-kip sıx, gözlərini nəmlənməyə də qoyma. Özünü qayıdanbaşa saxla. Elə ki, ayağını qapıdan bayıra qoydun, daha öz ixtiyarındasan. İndi dəm ver gözlərinə: lap elə küçədəcə, hamının gözü qabağında hönkürüb ağla. Ağlaya bildiyin qədər ağla...
   
   Bunlar mənim azı yüz dəfə quraşdırdığım, pozub təzədən yazdığım təxminlərimdi. Ancaq həyata keçirə bilmirdim. İllüziyalarım çoxaldıqca, həyəcanlarım da artırdı...
   
   ***
   
   Bir dərdli Ananın görüşünə getməliydim. (Cümlə nə bəsit çıxdı). "Şəhid anası" yazmalıydım, ancaq yaza bilmədim. Çünki Zərifə xala bir şəhidin anası deyil, bir gündə iki şəhid oğlunun tabutunu alan Anadı...
   
   Tarixdə çoxmu olub belə faciələr?! Bilmirəm. Nə kitablardan, nə filmlərdən misal çəkmək istəmirəm. Sovet dövründə "Komsomolskaya pravda" qəzetində doqquz oğul dağı görmüş bir ana haqqında yazı oxumuşdum. Bir səhifəlik yazının ortasında ananın, dörd bir yanında da itirdiyi doqquz oğulun şəkilləri verilmişdi. Ana oğullarını Birinci Dünya müharibəsi, Vətəndaş müharibəsi, kollektivləşmə, İkinci Dünya müharibəsi illərində itirmişdi. Qəzet yazırdı ki, oğulların hamısının adı ananın başdaşına həkk edilib...
   
   ***
   
   Zərifə xala şəhid anası kimi arabir tədbirlərə dəvət olunurdu. Bir dəfə tədbirdən qabaq tanış qadınla otağımda oturub gözləyirdi. Ona qədər üzünü görməmişdim. Söhbət zamanı tanıdım. Heç nə deməyib səssizcə ağladım. Hiss elədim ki, yanındakı qadından nəsə soruşdu, o qadın da nəsə deyəndə:
   
   - Hə... Deyirəm, axı... Nəsə var...- sözlərini eşitdim.
   
   Sonralar da ondan heç nə soruşmadım. Ancaq bir gün evlərinə gedib əməlli-başlı söhbətləşməyə, dərdləşməyə həmişə can atırdım... Son vaxtlar gözümə dəymirdi. Yəqin xəstələnib, deyirdim, bəlkə də nə vaxtdı heç yorğan-döşəkdən də qalxa bilmir. Biz də gözə görünməyəni axtarmağa adət eləməmişik hələ. Yenə ürəyimlə baş-başa qalmışdım. Bəs, indi necə? Yanına getmək olarmı? Tutaq ki, getdin. Gedib nə deyəcəksən? Bəlkə də indi xeyli zəifləyib, üzülüb, heç danışmağa da taqəti qalmayıb. Eşitsəm ki, ölüb, buna da təəccüblənmərəm. Əslində Zərifə xala on beş il bundan qabaq ölmüşdü, yaşayan quru nəfəsiydi. Deyirlər, ana ilə bala arasında fiziki bağlılıq ikisindən biri öləndən sonra da qırılmır. Hər ikisinin yarı canı bir-birinin yanında qalır. Ayrı-ayrılıqda hər biri iki dünyada yaşayır. Zərifə xala isə iki balasını itirib, deməli, heç yarı canı da bu işıqlı dünyanı hiss eləmir... Yanına getsəm, bu üzüntülü halında o məşum günü necə yadına salaram? Bir də ki, nəyinə lazımdı? Onsuz da, bir an belə olsun, yaxandan əl çəkib səni rahat buraxmayan zəngin illüziyalarının gücüynən azı yüz dəfə göz önünə gətirmisən. Daha nəyi bilmək istəyirsən? İstəyirsən biləsən ki, həmin gün başını neçə dəfə daşa-divara çırpıb, Zakirini, Vaqifini əlindən alan bu qanlı-qadalı dünyadan canını biryolluq qurtarmaq istəyib? Yorğun əllərinin dırnaqlarıynan qarayanız sifətində neçə qanlı şırım açıb? Nəyinə lazımdı bunları bilmək? Yazacaqsan? Yazıb kimin qəlbini yumşaldacağına ümid bəsləyirsən? İndi kimdi başqasının dərdinə şərik olan, yarasını özününkü sayan?!
   
   ***
   
   Tarix kitablarında bir zamanlar Allahların da yer üzündə adamların arasında yaşadıqlarını oxuyardıq. Görəsən, onda adamlar özlərini necə hiss edirmişlər?! Bunu bilməsəm də, hökmdarların da öz döyüşçüləriynən bir cəbhədə çiyin-çiyinə vuruşduqları dövranın necə romantik olduğunu təsəvvür edirəm. Ancaq Sabirabad Sparta deyil. Orada kişilər bir nəfər kimi döyüşə yollandılar. Həm də Sparta olmayan təkcə Sabirabaddımı?! Bizim məmləkətdə bir stolu, stolunun üstündə bir telefonu olanın da qapısına şəhid tabutu gəlmədi. Zərifə xala dərdini götürüb birinin qapısını döyəndə çoxlarının xoşuna gəlmirdi. Yəni, ölüm sənin, yaşam bizim!
   
   Onunku yaşamaq deyildi ki... Səmum yellərinin döydüyü ucsuz-bucaqsız səhraların ən dözümlüsünün də ürəyinə xal salmağı bacaran bir dərddən ikisini çəkirdi Zərifə xala... Nərin, dəvənin deyil, bəlkə filin çəkə bildiyi dərdi...
   
   ***
   
   ... Heç yana gedən deyiləm. Bax, elə bu yağışın tökdüyü vədədə durub düz gedirəm parka. Feyzullayev qardaşlarının qoşa büstü olan parka. (Uşaqlarım balaca olanda orada oynardılar, mən də onlara göz olardım. Onda Qarabağ savaşı hələ yuxularımıza da girmirdi. Yəqin ki, Zakirlə Vaqif də hələ uşaq olardılar). Ən yaxşısı budu. Dayan yağışın altında: düşün, nə qədər düşünürsən, yan, nə qədər yanırsan. Bu yağışda, çiskində nə canından çıxan tüstünü görən olacaq, nə göz yaşlarını sezən... Fevral soyuğu başqa soyuqlara bənzəmir. Elə bil daha çox üşüdür adamı, iliyinə-sümüyünəcən dondurur. Xüsusən də, on yeddi il bundan qabaqkı fevralın 26-dan bəri...
   
   ...Bir zamanlar igidlərin arasında yaşadığımızı anlamadıq. Doğrudanmı, igidləri tanımaqdan ötrü mütləq müharibələr olmalıdı?! Zərifə xala isə öz igidlərinin çiynində gora getməyəcək. Ancaq bu səfər nə rahat, şirin bir yolçuluq olardı həsrətdən, nisgildən sümükləri də yanan anadan ötrü...
   
   ***
   
   İndi də iş yoldaşımdan soruşuram:
   
   - Çoxdandı Zərifə xala görünmür. Xəbərin yoxdu?
   
   - Zərifə xala rəhmətə gedib...


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-06-26
2019-06-25


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Yay tətilini harada keçirəcəksiniz?

Evdə (37.5%)
İşdə (62.5%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

İki kişi restoranda oturublar. Yanlarında ofisiant keçir. Biri ona qışqırır:

- İki pivə xahiş edirəm!

İkincisi əlavə edir:

- Təmiz bakalda olsun xahiş edirəm!

Bir neçə dəqiqədən sonra ofisiant əlində iki bakal pivə gəlir və soruşur:

- Təmiz bakalda kim istəmişdi?





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK