Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | "BAX, FƏLƏYİN ÇƏMBƏRİNDƏN" Adalet.az | "BAX, FƏLƏYİN ÇƏMBƏRİNDƏN" Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

"BAX, FƏLƏYİN ÇƏMBƏRİNDƏN"

22918    |   2011-04-16 08:00
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bilmirəm, həyatına qəsd edildiyindəndi, ya nədəndi, son vaxtlar İbrahim Tatlısəsin mahnıları qulağımdan getmir. Ötən şənbədəki yazımı da bu mahnıların biriynən adlandırmışdım. Evdə də, işdə də, hətta küçədə bu qədər səs-küyün içində, maşınların aramsız gurultusunda da bu səs mənimlədi. "Krosna" antenaları təzə dəbə düşəndə biz də birini almışdıq. Həftənin müəyyən günlərində "İbo-şou"nu maraqla, zövqlə izləyirdik, kasetlərini alıb baxırdıq. O da ecazkar səsiynən oxuyurdu:
   
   
   
   Bax, fələyin çəmbərindən
   
   Yolun sonu görünüyor...
   
   
   
   Hələ yolun sonu barədə düşünən halda deyildik. Ancaq qabağa baxırdıq. Ağlıma da gəlmirdi ki, çox tezliklə bu səs-küylü, bəxtəvər günlərdən ürəyimdə ancaq yaralı izlər qalacaq... İndi İbonun səsi içimdə qan ağlayan yaralı quşun çırpıntısından başqa bir şey deyil mənimçün...
   
   Açığını deyim ki, bu yazını qorxa-qorxa qələmə aldım. "Niyə bu qədər kədərli şeylərdən yazırsan?" deyəcək oxucu qınağından qorxa-qorxa. Ancaq bir alibim də var. Xalq şairi Vaqif Səmədoğlu ilə görüşdə tələbələrdən biri sual verdi ki, niyə ayrılıqdan, ölümdən çox yazırsınız?! Cavab verdi ki, xoş anlar, xoşbəxtlik sənət mövzusu deyil. Telefonda məni qınayan oxucuma bunu deyəndə razılaşmadı. Vaqif Səmədoğlu ehkam deyil ki, dedi. Məsələ ehkamlıqda da deyil. Bizə öyrədirdilər ki, kommunizm bütün bəşəriyyətin işıqlı gələcəyi, xoş sabahıdır. Dünən kommunizmi tərənnüm edən Səməd Vurğunu da bu gün qınayanlar var. İndi nə edək? Hansını seçək? Hər ikisini, ya heç birini?! Mənə qalsa, ikisini də! Əsas məsələ mövzuda deyil, sənətkarlıqda, yazanın baxış bucağındadı. Səməd Vurğunun şeirlərində tərənnümlə yanaşı, kifayət qədər qəm-qüssə, ağrı-acı, bir sözlə, bəşəri kədər istənilən qədərdi. Həyat, ölüm, dünya, kainat haqqında adamın iliyinə işləyən misraları belə əzəmətlə ondan başqa kim yaza bilərdi?! Vaqif Səmədoğlunu isə qətiyyən bədbin şair adlandırmaq olmaz...
   
   İnsan təbiətən duyğusaldı, onda qala qələm sahibi ola. Gözünü bir dəfə ətrafa dolandıranda o qədər kövrək, qərib hisslər tapacaq ki...
   
   Niyə qüssələnir insan
   
   Hər axşam üfüqdə
   
   gün batan zaman...
   
   
   
   Bəlkə kimsə Adil Mirseyidin bu misrasına cavab axtara?! Ehtiyac varmı?! Qətiyyən... Axı, çox zaman nədən qüssələndiyini, nədən kövrəldiyini özün də bilmirsən. O sovet dövrü idi ki, adamları dişini dodağına sıxıb özünü bəxtəvər göstərməyə məcbur edirdilər. Sovet adamının şəxsi kədəri ola bilməzdi. Olsaydı da, kədərə əyilmək ona yaraşmazdı. Axı, o, kommunizm qururdu...
   
   Dərdin çarəsi elə onu dilə-dişə salıb azaltmaq, axırına çıxmaqdı. Əgər dərdi olmasaydı, dərdsizliyi özünə dərd edərdi böyük Bəxtiyar Vahabzadə...
   
   Dərdin üstünə getmək, gözünə dik baxmaq onu yendirməyin ən asan yoludu!..
   
   
   
    ***
   
   "Ulduz" jurnalının 2007-ci il 9-cu nömrəsinin son səhifəsində bir şəkil verilmişdi. Hündür ağacların arasıynan, qarmı tutan, buzmu bağlayan yolla bir qadın gedir. Bir az irəlidə bomboz dumanda da kimsə addımlayır. Gecədirmi, gündüzdürmü, bilinmir. Bu yolun da hara apardığını anlamaq olmur. Şəklin üstündə ağappaq hərflərlə altı bəndlik bir şeir verilib. Ənvər Əhmədin 1973-cü ildə yazdığı "Ana" şeiri...
   
   
   
   Hıçqırsam dünyanı
   
   bürüyər kədər,
   
   Gözümün yaşında
   
   əriyər kədər.
   
   Qəbristan yolunda
   
   səhərə qədər,
   
   Ağlayıb-ağlayıb
   
   kiriyər gecə...
   
   
   
   İndi bildinizmi, bu yol hara aparır? Bilirəm, ağlınıza ilk gələn qəbristanlıq oldu. Yox, bu adamlar məhz kədərdən qaçırlar. Qəbristan yolunda səhərə qədər ağlayıb-ağlayıb gecəni əridiblər, kiridiblər. İndi də özləri baş alıb gedirlər. Bəzən elə mənasız rəsm əsərlərini şedevr deyə-deyə əsrdən-əsrə, min illərə keçirib saxlayırlar ki, adam baxanda da bilmir nə fikirləşsin. Mənə qalsa, bu şəkli də, üstündə ağ hərflərlə yazılmış o şeiri də bağrıma basıb kürreyi-ərzi dolaşaram...Hamıya, hər kəsə bu şəkli göstərərəm, bu şeiri oxuyaram. Necə ki, hər dəfə dizləri titrəyə-titrəyə kəndimizdəki qəbristanın darvazasından girib, doğmalarımın qəbrinə yaxınlaşanda az qala sinəmdən qopacaq ürəyimdə azı yüz dəfə təkrarlayıram...
   
   
   
   Bu qoca dünya da
   
   tab edə bilməz,
   
   Qəbristan yolunun
   
   ağırlığına...
   
   
   
   Amma tab gətiririk. Çünki təsəllimiz var. Nə vermişik gözlərimizə?! Öz yaşımız bəs eləməsə, payızı köməyə çağırarıq. Leysanı, selləri-suları ilə...
   
   
   
   Bir ömür göz yaşı
   
   bəs etməz mənə,
   
   Payızlar gözümə köçə
   
   bilməsə!..
   
   
   
   Həmin o "ağır yolu" qayıdanda isə tamam başqa şeylər haqqında düşünürük. Yenə görəcəyimiz işləri, innən belə necə yaşayacağımızı götür-qoy edirik. Təbii ki, bir qədər müdrikcəsinə.Vaxtın darlığını, dünyanın faniliyini və... yolun sonunu düşünürük. Amma bu da çox çəkmir. Darvazadan çıxan kimi əvvəlki adam oluruq. Pisimiz pis, yaxşımız yaxşı. Üzü tənhalığa doğru getdiyimizin çox az fərqində oluruq... Yəqin Tanrı belə yaradıb bizi...
   
   
   
   ***
   
   Yazını işləyəndə əlimin üstünə poçtalyon gəlib çıxdı. Qələmi qoyub qəzetləri açdım. Adətən, əvvəlcə vərəqləyib, göz gəzdirir, sonra bir-bir oxuyuram. "525-ci qəzet"də Finlandiyadan yazan Gülzar xanımın (İsmayıl) təbəssümlü çöhrəsini görəndə işimi yarımçıq saxlayıb oxumağa başladım. Bu xanımın yazılarını müntəzəm oxuyuram. Həmişə də mövzu seçmək və ustalıqla işləmək bacarığına heyran qalıram. İndi isə əməlli-başlı təəccüblənmişdim. Demək olar ki, eyni hisslərlə qələmi ələ almışdıq. Daha doğrusu, mənim gəlib çıxmaq istədiyim mətləbi qabaqlamışdı. "Biz gedirik ki,..." adlandırdığı yazıda xanım yazar dayanacaqda gözünə sataşan bir müdrik deyimdən təsirlənərək elə məzmunlu bir yazı ərsəyə gətirib ki, bundan ötrü onu ancaq alqışlamaq olar. "Biz gedirik ki, tək qalmayaq". Doğmalarını, yaxınlarını itirmiş insanın son günlərini təsvir etməkdən ötrü bundan daha təsirlu bir fikir söyləmək çətin ki, mümkün olsun. Ona görə də, Gülzar xanım bizləri payımıza düşən ömrün və bir-birimizin qədrini bilməyə çağırır...Səsi hamımızın qulağına çatsa, çox şeyləri dəyişə bilərik...Yolun sonuna doğru tənha getməyə məhkum olan insanın yaddaşında ancaq yaxşı şeylər aparması üçün bu gündən nələr etməli olduğumuzu götür-qoy edərik...
   
   Hə, deməli, biz dünyaya fələyin çəmbərindən baxırıqmış. Fələyin çəmbəri də dartdıqca daralan ilgək halqası kimiymiş. Fələklər imkan verdiyi qədər görürükmüş bu dünyanı. İlgəyin ucunu barmağına dolamış, istədiyi anda dartıb daraldan fələklərin. (Yəqin, "məni barmağına dolamısan" deyimi də elə buradan yaranıb)...
   
   Keşkə, bircə ahla bizi barmağına dolayan fələkləri yandıra biləydik...
   
   Bircə ahla...


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-09-21
2019-09-20


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ", yoxsa "Sevilya"?

"Qarabağ" (42.86%)
"Sevilya" (57.14%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vaxtilə ölkənin baş antisemiti Mixail Andreyeviç Suslov danışdığı bu anektoda hələ də gülürük.

Sovetin vaxtı.

Bulvara bir çəllək kvas gətirirlər. Satıcı onu qoşqudan açıb satmağa hazırlaşır.

Bir nəfər yaxınlaşır:

-Çəlləyin hamısının qiyməti nə edir?

-Özün hesabla: iki yüz litr, hər bardağı da 30 qəpikdən. Yüz iyirmi manat.

-Al, bu da sənin pulun, get gəz, kef elə. Axşam gəlib boş çəlləyi götürərsən.

-Yaxşı!

Satıcı çıxıb gedir. Kişi plakat açır: "Kvas pulsuzdur”.

Camaat əvvəlcə təəccüblənir. Sonra yavaş-yavaş yaxınlaşır. Sonra növbə, sonra uzun növbə, daha sonra əsl izdiham. Söyüş, hay-həşir. Kimi növbəsiz soxulur, kiminə çatmır. Dava, mərəkə, bıçaqlaşma.

Milis gəlib, izdihamı dağıdır. Təhrikçilərisə qoduqluğa.

Kişini də aparırlar.

Sıxma-boğmaya salırlar.

-Dava salmaqda məqsədin nə idi?

-Qətiyyən belə bir məqsədim yox idi!

-Qeyri-qanuni ticarətlə məşğulsan?

-Camaata havayı kvas paylayırsan. Şahidlər var.

-Deməli oğurlamısan!

-Öz pulumla almışam. İxtiyarım çatır.

-Bəlkə dəlisən?

-Normal adamam. Arayışım var.

-Yaxşı, başa düşdük, biz səni buraxırıq. Ancaq, de görüm, niyə bunu edirdin? Niyə öz pulunu göyə sovurursan? Niyyətin nədir?

- Yaxşı, qoy deyim. Mən artıq yaşlı adamam. Dəqiq bilirəm ki, kommunizmə kimi yaşaya bilməyəcəm. Ancaq çox istəyirdim ki, kommunizmin necə olacağını öz gözlərimlə görüm...

Kommunizmdə...





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK