hacklink Adalet.az | KÖLGƏLƏR... Adalet.az | KÖLGƏLƏR... Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

KÖLGƏLƏR...

Kəsilən ağacların balladası

21975    |   2009-11-21 02:00
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Son vaxtlar yuxularımda daha tez-tez görürəm kəndimizin üst tərəfindəki yamac və dağ silsiləsində özünə yer salmış meşə massivini. Ağacların hər biri az qala mənə bir insan kimi, həmkəndlim kimi doğma gəlir, mənə üz tutur. Bilmirəm bunu hara yozum. Hətta bir az dünyagörmüş və məndən nisbətən yaşlılara müraciət edəndə bəziləri təəccüblə üzümə baxdı, bəziləri də gülümsəyib başını buladı. Amma biri düz gözlərimin içinə dedi ki, "qağa, bu bir az dolaşıq məsələdi. İmkanın varsa, cümə axşamları qazana duz atdır, bir Quran oxutdur".
   
   Doğrusu, onun dediklərini çox götür-qoy etdim. Bilmədim ki, bu ehsanı və yaxud bu Quranı kimin adına ünvanlayım. Eləcə içimdə qalan bu narahatçılıqla o meşəni, o ağacları hər gecə yuxuda görməyə bir növü adət etməyə başlamışam. Və bu adətdə mənə arabir keçmiş xatirələri pıçıldayır...
   
   Bir dəfə meşəyə şax gətirməyə getmişdik, təndirə çörək yapılacaq idi. Və getdik də. Hər kəs əlindəki balta-dəhrə ilə düşdü ağacların canına. Mən də canfəşanlıqla əvvəldən kimlərinsə doğradığı və qol-qanadını təmizləyib atdığı kötüklərin ətrafına səpələnmiş çur-çubuğu yığmağa başladım. Bizim uşaqlardan biri də dırmaşdı yekə bir palıda, özü də pişik cəldliyi ilə. Hələ bir bizə də fors eləyib qımışdı da. Gözünə döndüyüm başladı aşağıdan üzü yuxarı bu qollu-qanadlı palıdın budaqlarını doğramağa. Birdən hiss etdim ki, hamı gülür. Başımı qaldırıb mən də baxdım. Ağaca dırmaşmış həmin dostumuz ayağının altındakı budaqları kəsdiyindən ağacdan düşməyə çətinlik çəkirdi. (çox sonralar rəhmətlik Molla Nəsrəddinlə bağlı belə bir lətifə də eşitdim).
   
   İndi həmin o xatirəmi yaddaşımda təzələyərkən özümdən asılı olmayaraq gülümsədim. Bu ətrafdakıların təəccübünə səbəb oldu. Amma həmin o təəccüb anında ağlıma ilk gələn bu oldu ki, bəlkə də elə o ağacların... pöhrəsini, qol-qanadlarını insafsızcasına doğradığımız ağacların ahı tutdu bizi. Nə bilim... Bu da bir fikirdi də ağlıma gəldi. Elə ağlıma gələn bu fikrin işığında da nə vaxtsa yazdığım şeiri kağıza köçürürəm:
   
   
   
   əsəbi halda
   
   aşağıdan yuxarı
   
   doğradıqca budaqları
   
   ağacdan
   
   necə düşəcəyimi
   
   unutdum...
   
   və əsəbi halda
   
   yuxarıdan aşağı
   
   sinəmə çəkib dağları
   
   dediyin sözlərin
   
   odunda
   
   kipriyimin ucunda
   
   parıldayan
   
   damlaları qurutdum...
   
   əsəbi halda
   
   olanda
   
   dostların yadında
   
   yağa bilməyən
   
   bir parça buludam
   
   dağa-daşa
   
   çırpılıram
   
   ki,
   
   yağıb özümü qurudam.
   
   
   
   ***
   
   
   
   Bakının düz ortasında günün günorta çağı yekə bir ağac küləyə müqavimət göstərə bilmədi. Bəxtimdən maşınımı həmin ağacın təqribən yüz-yüz əlli addımlığında saxlamışdım. Daha doğrusu, saxlamaq niyyəti ilə maşının yerini rahatlayırdım. Bir də gördüm ki, həmin o qolu-budaqlı ağac kökündən qoparılmış kimi aşdı üzü aşağı. Sanki qol-qanadını açıb torpağı qucaqlamaq istəyirdi. Xarici markalı bir maşın ağacın budaqları arasında əcaib bir formaya duşmuşdu. Səs-küyə yaxınlıqdakı kafelərin birindən çıxan iki cavan oğlan şoka düşmüş kimi əvvəl dayanıb ağaca baxdılar... sonra ağacın altındakı maşina baxdılar... bir az sonra da hərəsi budaqları bir tərəfə dartışdırmağa başladı. Guya ki, bununla maşını ağacın altından çıxara biləcəkdilər, ya da ağacın "dərsini" verəcəkdilər... Amma bunların heç biri baş tutmadı. Mən oradan aralanana kimi hələ də yıxılmış ağacın ətrafına xeyli adam yığışmışdı, cavan oğlanlar da telefonla harasa zənglər edirdilər. Acınacaqlı, həm də gülməli vəziyyət idi. Bakının ortasında köklü-köməcli bir ağac xarici markalı bir maşını xışlamışdı.
   
   Bu məqamı da elə-belə xatırlamadım. Çünki həmin anda ağacın yıxılmasını müşahidə edə-edə yolu ötən orta yaşlı bir kişi onun qoluna girmiş qadına saymazyana bir şəkildə dedi:
   
   - Bu saat o ağac yıxılacaq o maşının üstünə, şüşələri çilik-çilik olacaq, özü də xurt-xəşil.
   
   Onun sözlərini maşınımın açıq pəncərəsindən eşitdiyimdən diqqətimi çəkdi və mən də qeyri-ixtiyari həmin səmtə baxdım və bu anda da qadının ona cavabını da eşitdim:
   
   - Əşi, Allah bilir hansı imkanlının balasının maşınıdı. Əziləcək, gedib təzəsini alacaq. Dərd ürəyin sınmasıdı. Təki ürəyimiz bir-birimizdən sınmasın.
   
   Düzü, bu yanaşma mənə heç cür çatmadı. Bir anın içərisində həm laqeydlik ifadə olunmuşdu, həm də duyğusallıq. Və mən də bu iki bir-birinə zidd olan məqamın içərisində duruxub qalmışdım. Bax, elə həmin o duruxub maddım-maddım ağacı seyr etdiyim məqamda onun necə yıxıldığını da təfsilatı ilə müşahidə edə bildim. Hadisənin necə baş vedriyini hər kəsin bir cürə izah etməsinə məhəl qoymadan həmin ünvanı tərk edəndən sonra bu iki məqamı bir araya gətirən insanlığın nə qədər sirli, nə qədər anlaşılmaz, nə qədər rəngarəng olduğunu bir daha hiss etdim. Anladım ki:
   
   
   
   bu səhər yenə
   
   həsrət və qəm dolu
   
   ömrümə
   
   ümid işığı düşmədi...
   
   çəkdiyim ahlar
   
   etdiyim dualar
   
   və bir də
   
   bütün olanlar
   
   qəfil xəbər kimi
   
   bu səhərin də
   
   kar qulağını deşmədi...
   
   mən necə deyim
   
   və inandırım
   
   Ki, eşitsin
   
   və bilsin-
   
   ürək şüşədi
   
   sındırmaqdan qorxsun...
   
   
   
   ***
   
   
   
   Bilmirəm, daha doğrusu dəqiq xatırlamıram gənclik illərimdə oxumuşam... "Ağaclar kəsilmədi" adlı povest və hekayələr kitabı düşmüşdü əlimə. Həmin kitabda da təbiətdən, təbiət hadisələrindən və bu təbiət hadisələrinin fonunda insan faktorundan, quruluşdan, zamandan bəhs edilirdi. İndiki yanaşma ilə ifadə etsəm müəllif əsərdə haqqın, ədalətin qələbə çalmasını, hər kəsin öz layiq olduğu yerdə görünməsini, oturmasını qabartmış və bununla da oxucuya sovet cəmiyyətində insanın və təbiətin bir-biri ilə nə qədər çuğlaşdığını, həmahəng olduğunu həzm etdirməyə çalışmışdı.
   
   Başqaların deyə bilmərəm, mən şəxsən "Ağaclar kəsilmədi" əsərinin son notlarını, son səhifələrini heç unuda bilmirəm. O səhifələrdə ümid verən, inamın ölməsinə imkan yeri qoymayan çox qəribə və obrazlı deyimlər, təkiyələr var idi. Müəllif qəhrəmanının dili ilə ədalətin zəfər çaldığını elə ustalıqla ifadə etmişdi ki, inanmamaq, bu səhnələrdən kövrəlməmək qeyri-mümkün idi. Mən də arxada qalan həftənin küləkli bir günündə uçan ağacın ölüm məqamını da və bu ölüm anında özünə qurbanlıq seçdiyi maşının sahibinin baxışlarını da unuda bilmirəm. Lakin içimdə bir şeyi dəqiq bilirəm ki, küçədə, daha doğrusu hadisənin baş verdiyi yerdə qadının dilindən eşitdiyim o sözlərin içərisində son dərəcə böyük bir həqiqət də var. O da ürəyin aqibəti ilə, taleyi ilə bağlı həqiqətdi. Elə mən də ürəyin nə çəkdiyini, ürəyin nə olduğunu düşünə-düşünə uduzmamaqda israrlıyam:
   
   
   
   neynəyim bacarmıram
   
   içimdəki təlaşla...
   
   incidər səni təlaş-
   
   təlaşıma bulaşma!..
   
   
   
   mən "ah!" çəkib ahımdan
   
   asıldım günbatanda
   
   razıyam Allahımdan-
   
   dostumdu qəm satan da!..
   
   
   
   bir işığın ucundan
   
   yolu tutub gedirəm.
   
   dünən uduzduğumu-
   
   bu gün udub gedirəm...
   
   
   
   Çalışaq ki, uduzanda da, udanda da ürəyimiz sınmasın. Ürəyinizi qoruyun!...


YAZARIN ARXİVİ

2018-11-18 : DOYMUŞ MƏHLUL
2018-10-23 : YARIMÇIQ MƏKTUB
2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
SON XƏBƏRLƏR
2019-11-19
2019-11-18


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (93.75%)
Pullsuz (6.25%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK