hacklink Adalet.az | EVEREST, VİLSON VƏ... TÜRK DİLİ Adalet.az | EVEREST, VİLSON VƏ... TÜRK DİLİ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

EVEREST, VİLSON VƏ... TÜRK DİLİ

20354    |   2009-02-07 08:08
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

İnsan nə qədər iradəli, daxilən dözümlü, üstəlik, qaradinməz, öz aləminə qapanan olsa da, hərdənbir birisiynən dərdləşməyə ehtiyac duyur. Ancaq beləsini tapmaq həmişə asan olmur. Əli Kərim demiş: "Dünya adamla doludu, amma mən dərdimi deməyə adam tapmıram. Adamlar qulaq asmaq vərdişini çoxdan tərgidiblər. Hamı dinləməkdən çox danışmağı, ağıllı söz eşitməkdənsə özü öyüd-nəsihət verməyi, başqasını duyub qiymətləndirmək əvəzinə özlərini tərifləməyi xoşlayır. Bilirəm ki, heç kəs məni istədiyim kimi anlamayacaq, yaxud özünə əziyyət verib anlamağa çalışmayacaq, yenə də arabir kiminləsə dərd bölüşmək, təsəlliverici söz eşitmək istəyirəm. Ağzımı açan kimi, sözlərimdən birini tutub başlayır özü bildiyi kimi yozmağa və öz iş-gücündən danışmağa. Dərd bölüşmək istəyən mən, dönüb oluram dərd götürən. Özünə həmdəm axtaran mən, dönüb oluram başqasının ağrı-acısını yaşayan dərd ortağı . Neçə dəfə özümə söz vermişəm ki, ürəyim partlasa da, heç kəslə kəlmə kəsən deyiləm...
   
   Yaxşı ki, bir nəfər var. İş yoldaşlarımdan biriynən (təəssüf ki, ancaq biriynən) arada dərdləşməyimiz bayaqdan bəri gileyləndiyim həmdərd kasadlığını qismən də olsa, aradan qaldırır. Kişi xeylağı olsa da çox mövzularda anlaşırıq və bu anlaşma ikimizə də xeyli sakitlik və könül rahatlığı gətirir.
   
   Onunla çox şeylərdən danışırıq. Hər səhər otağıma girəndə salam, hal-əhvaldan sonra ilk sualı bu olur: "Axşam televizorda hansı intellektual verilişlərə baxmısan?" Təbii ki, həmişə müsbət cavab verə bilmirəm. Bəzən bir verilişə ikimiz də baxırıq, bəzən o baxdığını mən gözdən qaçırıram, yaxud əksinə. Çox zaman fikirlərimiz üst-üstə düşür. Yazıçı və şairlərimizin həyat və yaradıcılığından, repressiya qurbanlarından, xaricdə yaşamağa məcbur olub ürəyi daima Vətən, torpaq həsrətiynən döyünən soydaşlarımızdan bəhs edən verilişləri, səviyyəli dialoq və müzakirələri ikimiz də xoşlayırıq.
   
   Son günlər nə soruşurdusa, o dəqiqə hirslənib özümdən çıxırdım: "Heç televizoru açmaq da istəmirəm. Görmürsən, türk seriallarının da verilməsini dayandırıblar? Adama elə pis təsir eliyir ki, söz də tapa bilmirsən. Düşmənlərimiz bizə türk deyir, zaman olub ki, kimliyimizdə də türk olduğumuzu yazıblar, amma bu müstəqillik dövründə özümüzə türk deməyə qorxuruq. Belə çıxır ki, bundan belə öz dilimizi dublyaj edib qulaq asacağıq. Nə qədər gülünc bir işdi... Sözü ötənlər də nədənsə susurlar..." Bu mövzuda danışanda hiddətlənməmək olmur, hiddətlənəndə də söhbətin dadı-duzu qaçır. Məni hiddətləndirən seriallara maraq deyil. Onların əksəriyyətinə baxmıram. Ancaq boynuma alıram ki, onların nümayişinin kəsilməsinə əməlli-başlı kədərlənirəm. Ümumiyyətlə, belə məsələlər barədə çox düşünürəm, özümçün ayırd eləməyə çalışıram. Görürəm ki, bütün dünya Azərbaycanı sırf islam, müsəlman ölkəsi eləməkdən ötrü sinov gedir. Ancaq türkçülük söhbəti ortaya gələndə sözləşiblər kimi, susub mətləbdən yan keçirlər. Bəs, belə olan vəziyyətdə özümüzünkülər (onlar, doğrudanmı, özümüzünkülərdi?) niyə belə edirlər?! Türk diliynən Azərbaycan türkcəsi arasında fərq bu qədərmi böyükdü? Düzdü, onların danışığındakı bəzi sözləri çoxumuz anlamırıq. Belə vəziyyət elə bizim müxtəlif bölgələrdə yaşayan soydaşlarımızın da danışığına aiddi. Uzağa getmirəm, kəndimizin adamları elə söz və ifadələr işlədirlər ki, mənasını anlasam da, indiyədək heç bir yazılı ədəbiyyatda rast gəlməmişəm. Biz Şamaxı-Quba dialektində danışırıq. Fikir vermişəm ki, çox sözlərin vurğusunu da elə türklər kimi vururlar. Fikrim var ki, belə sözlərin siyahısını tutum, Bakıya yolum düşəndə Milli Elmlər Akademiyasına gedib dilçi alimlərimizlə söhbət edim. Bu arzunu reallaşdırmaq barədə fikirləşməyin özü adama zövq verir...
   
   Ekran, efir bir yana dursun. Bütün Bakı rusca danışır. Nə tank tırtılları altında əzilməyimiz, nə Rusiyanın bazarlarında, bar və restoranlarında baş verənlər, nə də skinhedlərin qol-qabırğa sındırmaları qəlbimizdəki sevgi alovunu söndürə bilmir. Mən hələ doxsanıncı illərin o üzündə qalan, yüz illərlə ölçülən müstəmləkə həyatımızdan danışmıram. Yəqin, çoxları deyəcək ki, sən niyə bazarları, kafe-restoranları, başıpozuq skinhedləri misal çəkirsən? Mən də soruşuram: Yoxsa, elə bilirsiniz, bizləri bazar adamından yuxarı mərtəbədə görürlər?! Görürlərsə, niyə dövlət səviyyəsində tədbirlər görülmür? Bilirəm, bizimkilər bu məsələdə özlərini aldatmaqdan xoşlanır, həqiqəti olduğu kimi dərk etməkdən qaçırlar. Bir dəfə də görməmişəm ki, şikayətlənsinlər, ya narazılıq eləsinlər. Heç bir millət qürurunu bu qədər ayaqlar altına atmır. Canları cəhənnəm, qoy özləri də özlərini kiçik görsünlər. Amma əsas zərbə qadınlarımıza, uşaqlarımıza dəyir, axı. Hələ millətsevər, yurdsevər insanlarımızı demirəm. Belələrinin üzünə deyirəm: "Amma sizə İstanbulda, Ankarada bir şillə vursalar, bunu dünya boyda faciə edərsiniz. Bir iş adamının, bir alverçinin münasibətiynən ölçürsünüz tarixi köklərimizi, bağlarımızı. Başımızdan basanlara, bizi aşağılayanlara qarşı çox dözümlü və humanistsiniz..." Təbii ki, bunları anlamaq çoxlarına sərfəli deyil. Bu nə beynəlmiləlçilikdi, nə də insanpərvərlik. Öz kökünə nə qədər dərindən bağlansan, başqa xalqları və millətləri də bir o qədər yaxından duyub anlarsan. Həm də dünyada öz yerini daha yaxşı tanıyarsan.
   
   Mənə uzanan dost əllərini ikiəlli sıxmağa hazıram. Biz də dünyaya millət kimi gəlmişik. Kiminsə təpəmizdə oturmağa haqqı yoxdu!
   
   Hansı dinə inanmaq, etiqad etmək insanların öz işidi. Amma əslini-nəslini danmağa, soyunu, kökünü inkar etməyə, ucuz tutmağa heç kəsin haqqı yoxdu. Çünki bu artıq şəxsi məsələ deyil. Belələri heç başqa millətlərə də gərək deyil.
   
   Bu dediklərim eyni dərəcədə türklərə də aiddi. Onların da içində ağı qaradan seçməyənlər, yolundan azanlar, düşmən dəyirmanına su tökənlər az deyil. Bizim onlardan, onların da bizdən umub-küsməyə haqqımız var!
   
   Kimsə mənə qardaşımdan da yaxın ola bilər. Bu zaman o, artıq mənim dostumdu, ancaq qardaşım deyil. Qardaşım-mənim atamın oğludu!!!
   
   
   
   P.S. Yazıya nöqtə qoyub qəzetləri açıram. "525-ci qəzet"in 04 fevral 2009-cu il tarixli nömrəsində ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırovun rəhbərlik etdiyi Azərbaycan ekspedisiyasının Antarktidaya səfəri haqda məqalədə bu sözləri oxuyuram: "... stansiyanın rəhbəri bizi başqa bir şəxslə görüşdürdü. Maraqlı məqamdır ki, həmin şəxs bizimlə türkcə danışmağa başladı..." Vəssəlam. Elə bilirsiniz, bu balaca zirvədi?! Bəlkə biz də öz ana dilimizdə danışaq?!


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-06
2019-12-05


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (86.36%)
Pullsuz (13.64%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK