ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

YAZILARA KÖÇƏN ÖMÜR

Əyalətdə yaşayan yazıçı Əvəz Süleymanla ayaqüstü söhbət

43215    |   2015-01-20 09:46
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Bu günlərdə əyalətdə, yəni paytaxtdan o qədər də uzaqda olmayan, Şamaxıda yaşayan söz adamlarından biri özünəməxsus təmkinlə bildirdi ki, nədənsə daha çox paytaxtda yaşayıb, yazıb-yaradan şairləri, nasirləri təbliğ edirsiniz, bizləri unudursunuz. Doğrusu, Əvəz müəllimin bu iradı müəyyən qədər həqiqət olduğundan onunla razılaşdım və elə öz ayağı ilə redaksiyamıza gəlib çıxmış bu ağsaqqalla yerindəcə söhbət edib fikir bölüşməyə qərar verdim. Necə deyərlər, dəmiri isti-isti döymək prinsipinə söykənib Əvəz müəllimlə üzbəüz əyləşdik...
Öncə onu deyim ki, artıq 70 yaşını arxada qoymuş Əvəz müəllim Ağsu rayonunun Qırlar kəndində anadan olub. Öncə pedaqoji texnikomunu, sonra bugünkü pedaqoji universiteti bitirib. Uzun illər gənc nəslin təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olan Əvəz müəllimin 50 ili məktəblə bağlıdı. Elə tələbəlik illərindən bədii yaradıcılığa meyl göstərən Əvəz müəllim ilk təcrüblərini, yəni şeirlərini rayon və respublika mətbuatında çap etdirə bilib. Sonra şeirdən nəsrə üz tutub. Özünün dediyi kimi, hekayələr silsiləsi onu daha çox cəlb edib və beləcə, bir-birinin ardınca maraqlı, oxunaqlı hekayələrin respublika mətbuatında, sonra isə kitablarında oxucuların ixtiyarına veribdi.
Təbii ki, hər bir insanın həyatı, xüsusilə söz adamının həyatı onun yaradıcılığına kifayət qədər təsir edir. Bu mənada Əvəz müəllim sovet-alman müharibəsi illərində doğulduğundan çətin bir həyatla üz-üzə qalıb. Üstəlik də müharibə illərində kolxoz sədri olan atası günahsız yerə həbs edilib. Yəni təsərrüfatın iki baş qara malı tələf olduğundan günahkar kimi kolxoz sədri məsuliyyətə alınıb və 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilir. Aclıq, haqsızlıq onu və ailənin digər üzvlərini sındıra bilməyib. Oxuyub, təhsil alıb öz haqqını sübut etmək üçün daha qətiyyətli olub, daha böyük iradə, əzm ortaya qoyubdu. Məhz bu iradə, bu qətiyyət də onu arzularına qovuşdurub. İstəyi müəllim olmaq idi. Bu istəyinə də çatdı. İstəyi yazmaq, özünü ifadə etmək idi. Allah ona bu istedadı da verdi və o, bunun da sevincinə qovuşdu.
- Əvəz müəllim, sizin hekayələrinizdə, ümumiyyətlə, əsərlərinizdə daha çox kənd həyatı, ağır müharibə illəri, eyni zamanda məktəblə, təhsillə bağlı məqamlar daha çox diqqət çəkir. Yəqin ki, bu da öz həyatınızla bağlıdı.
- Doğrudan da mən nə yazmışamsa, daha çox şahidi olduğum, gördüyüm, yaşadığım məqamları qələmə almağa üstünlük vermişəm. Ona görə də 200-dən artıq hekayənin əsas qəhrəmanları da elə əhatəmdə olan adamlardı. Doğrudu, sovet dönəmində bir çox yazılarım nəşriyyatların senzurasından keçə bilmədi. Elə "Qara gözlər" romanım, hekayət və povestlərim "sandıqda" qaldı. İndi də solmuş vərəqlərə baxanda acı bir təəssüf hissi keçirirəm. Ancaq indi söz azadlığıdı və mən də yaşadıqlarımın, şirinli-acılı şahidi olduqlarımın hamısını bədiləşdirməyə çalışıram. Professor Nizaməddin Şəmsizadə demişkən, "həyat ətri" verən hekayələrin dünyaya gələməsinə, oxucu qapısı döyməsinə çalışıram. Sevinirəm ki, yazdıqlarım özümü daxilən rahatlayır, həm də oxucularımın ürəyincə olur. Çünki təmasda olduğum qələm adamları, oxucular və bütövlükdə ziyalılar əsərlərimlə bağlı həmişə müsbət fikirlər söyləyib məni daha da ruhlandırıblar. Burda bir məqamı da xatırladım ki, ədəbiyyat gənc nəslin təlim-tərbiyəsində, həyat yolunu seçməsində həmişə müsbət rol oynayıb. Ümumiyyətlə, kitab insanların dünya görüşünün formalaşmasından tutmuş, həyat yolunun seçilməsinə qədər, eləcə də reallığın dərk edilməsində həmişə müsbət təsirə malik bir qüvvədi. Təsadüfi deyil ki, müqəddəs kitablar da məhz bu dediyimin bir sübutudu. Biz həmin kitabları oxuya-oxuya özümüzü, Allahı dərk edirik, ədəbiyyat nümunələrini oxuyanda da həmin o dərketmə bir az da genişlənir, şaxələnir. Məndən soruşsanız ki, ədəbiyyatın gücü nədədi, onda çəkinmədən deyə bilərəm ki, insana təsir etməkdə, insanı formalaşdırmaqda, insanı yönəltməkdə. Bax, bu üç şərt ədəbiyyatın daşıdığı missiyanı ifadə edir. Bəzən söyləyirlər ki, bu gün cəmiyyətdə bir boşluq mövcuddur, gənclərimiz müxtəlif istiqamətlərə meyl göstərir. Düzdü, bunlar var. Ancaq bir həqiqət də var ki, biz müstəqil dövlətik, torpaqlarımızın 20 faizi işğal altındadı, bir milyon nəfərə yaxın qaçqın-köçkünümüz var. Amma bütün bunlara baxmayaraq, biz öz milli kimliyimizə, öz milli dəyərlərimizə sadiqik, bağlıyıq. Ona görə də o müəyyən sapmaları, çaşqınlığı həmin milli dəyərlərlə, həm də ədəbiyyatın gücüylə normal məcraya döndərmək mümkündü.
- Əvəz müəllim, təbii ki, hər bir yazıçının öz dünyası, oz oxucusu var. Siz də bir söz adamı olaraq əyalətdə yaşasanız da, bu ədəbiyyatın içərisindəsiniz. Bu ədəbiyyat sizə nə verib?
- Səmimi etiraf edim ki, ədəbiyyat, yazmaq mənə öncə özümü ifadə etmək imkanını verdi, hekayələrim, kitablarım işıq üzü gördü, AYB-yə üzv seçildim, Yazıçılar Birliyində yubileyim keçirildi, barəmdə çox dəyərli söz adamları fikir söylədilər. Hər bir kitabım ömrümü bir az da uzatdı, Prezident mükafatçısı oldum, Yazıçılar Qurultayına nümayəndə seçildim. Ən vacibi isə oxucularımda ünsiyyət tapdım. Və nəhayət, böyük Atatürkün dediyi kimi, mənim yazılarımı oxuyanlar mənim kimliyi görüb bildilər.
... Biz Əvəz müəllimlə xeyli söhbət etdik. Onun əsərləri barəsində necə deyərlər, yazı masasında olan yeni fikirləri, planları barəsində danışdıq. Mən tam şəkildə özüm üçün müəyyən etdim ki, ömrünün 72-ci ilini yaşayan Əvəz müəllim bu gün bütün diqqətini, bütün istəyini sözə yönəldib. O, hər bir işıq üzü görən yazıçı ilə sanki yenidən doğulur, həyata daha böyük şövqlə, həvəslə ürək açır, könül verir. Bax, onun bu yazıb-yaratmaq istəyini duya-duya mən də ona yeni-yeni uğurlar, yeni-yeni kitabların sevincini arzuladım.





YAZARIN ARXİVİ

2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-08-12 : HAVA
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-06-22
17:29 ÜMİD
15:24 İNSAN


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Sizcə bu komandalardan hansı çempion olacaq?

Braziliya (22.23%)
Argentina (11.11%)
İspaniya (22.22%)
Almanıya (44.44%)
Fransa (0%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Ermənilərlə bacı-qardaş olduğumuz vaxtlardı. Moskvada Yazıçılar Evinin restoranında Zakir Fəxri yeyib-içir. Bu vaxt bir erməni yazıçı da gəlib onunla bir stolda oturur. Hesab vaxtı gələndə erməninin 20 qəpiyi düşür stolun altına. Erməni əyilib pulu axtarır. Zakir Fəxri dərhal bir iyirmi beşliyi yandırıb tutur stolun altına, erməniyə deyir:

- Kirvə, axtar.

Erməni pərt olur. Restorandan çıxırlar, asılqandan paltolarını götürəndə erməni Zakirin acığına asılqanda işləyən kişiyə bir əllilik verir.

Zakir əlini atır cibinə, görür ki, o qədər pulu yoxdu, əlini yelləyib deyir:

- Brat, paltonu bağışladım sənə, geyinərsən. Mən dünən QUM-dan fransuzski əla bir palto almışam.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK