hacklink Adalet.az | İBTİDAİ DÜŞÜNCƏ Adalet.az | İBTİDAİ DÜŞÜNCƏ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

İBTİDAİ DÜŞÜNCƏ

25078    |   2008-12-20 06:00
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Axır vaxtlar qəribə düşüncələrlə yaşayıram. Elə hey insanlığın ilk çağları, ilk məskənləri, yaşam tərzləri haqqında düşünürəm. Düşündükcə də keçmişimi xatırlayırmış kimi qəlbimi kövrək hisslər bürüyür. Sanki mən də bir vaxtlar yer üzünün ilk sakinləriylə birlikdə yaşamışam. Görünür, insanın müxtəliv zamanlarda bir neçə dəfə dünyaya gəlməsi haqqında deyilənlər ağlıma batıb, məni qeyri-adi xəyallara salıbg
   
   Tələbəlik illərindən yaddaşımda qalan ən maraqlı xatirə Qobustana səfərimizdi. O zaman fakültə " Jurnalist" qəzetinin bir nömrəsini də bu səfərə həsr eləmiş, təəssüratlarımızı yazmışdıq. Həmin nömrəni hələ saxlayıram. İstədim bu günkü xatirə düşüncələrimə o yazımdan da bir parça salım, tələbə yoldaşlarım oxuyarlarsa, xəyala dalsınlar, tapa bilmədim. Amma çox şey yadımdadı. Qayalıqlarda keçirdiyim həyəcanları nəinki hələ unutmamışam, əksinə, fantaziyamın gücüynən bir az da zənginləşdirmiş, təzə çalarlar qatmışam. Və mənim əcdadlarımızın ilkin məskəni haqqında düşüncələrim adi romantikadan çox-çox irəli gedirg
   
   ***
   
   O yerin daşı, qayası adama canlı görünür. Elə bilirsən ki, otun da, ağacın da dili var, dindirsən dinə , əsrlərdən, minillərdən xəbər verə bilər. İndi də sənin gəlişini duyublar, bu dəqiqə qayaların arasından çıxacaq, qonaqların şərəfinə tonqal çatıb yallı gedəcəklərg Ancaq bunlar mənim xəyallarımdı. Qədim məkanda sakitlikdi: təkcə külək əsir, ətraf bombozdu, bomboşdu, ot-əncər quruyub. Əncir ağaclarının meyvəsi də daş kimidi. Bunların lap daş dövründən qalmasına da inandırmaq istəyirsən özünü. Burda qəribə duyğular adamı qoynuna alır. Düşünürsən; bax, uşaqlardan aralanıb o qayanın arxasına keçsəm, tamam başqa dünyaya düşəcəm. Yarıçılpaq nənələrimi, babalarımı görəcəm. Onlar da səni tanıyacaq, heyrət dolu baxışlarını üzünə dikib yaxınlaşacaq, ürkək-ürkək əllərini toxunduracaqlar. Sən iyirminci əsrdən gəlmisən, yazıb-oxuya bilirsən, tarix, coğrafiya öyrənmisən. Özündən əsrlər, minillər öncə yaşayanların yaşadığın günlərədək gəlib çatan tarixindən- ictimai quruluşlardan, müharibələrdən, imperiyalardan, dəyişən, kiçilən, böyüyən sərhədlərdən, məhv olan, təzədən yaranan dövlətlərdən, dili, mədəniyyəti ölən millətlərdən xəbərdarsan. Onlarsa heç nə bilmirlər. Sən onlarçın dərkedilməzsəng
   
   Orada muzey vardı. Daş alətlər, sümükdən düzəldilmiş boyunbağılar, qolbaqlarg Sən demə, o yöndəmsiz babalarımızın da qəlbində isti, həzin duyğular varmış. Daş yonan, ox-kaman tutan əllərinin nəvazişi də əskik deyilmiş. Nənələrimiz də bu bu əl işlərini həvəslə taxıb nazlanırmışlar.Yoxsa, indiki gözəl-göyçək nəvələri olmazdı ki,.. Ən hündür qayalara dırmaşa bilməsək də, ortabablarının üstünə çıxdıq, elə onlar kimi əlimizi qaşımızın üstünə qoyub uzaqlara baxdıq. Qobuda nöqtə kimi görünən mal-qara da adama o dövrdən qalma kimi gəlirdig
   
   Dəmir hasara alınmış bir daşın ətrafına yığışıb şəkil çəkdirdik. Bələdçi dedi ki, vaxtilə Makedoniyalı İsgəndər Azərbaycana gələndə bu daşın üstünə çıxıbmışg Bəxtəvər dünyada tapdamadığı daş-torpaq qoymayıb. Özündən sonra da yurddaşları dünyanın hər yerində onun nişanələrini tapıb qürurlanırlar. Uşaqlıqdan İsgəndərin səfərləri, onun bilim adamlarına sonsuz ehtiramı haqqında o qədər rəvayətlər eşitmişik ki, adamın ona qəsbkar deməyə dili gəlmir. Hər halda o zaman ürəyimdən keçən bu sözlər oldu; qoy bir də yurdumuza qəsbkar ayağı dəyməsin! Arzum çin olmadı. Heç on-on iki il keçməmişg
   
   ***
   
   Bizə İsgəndəri də tanıtdılar, Sezarı da, Kolumbu, Napoleonu, Suvrovu da. Ancaq Atilladan, Çingiz xandan, Metedən, Əmir Teymurdan, Sultan Səlimdən söz açmadılar. Əmir Teymuru topal kimi tanıtdırdılar, Şah İsmayılı bir-iki şeirin müəllifi kimi. Uzaq əsrlər bir yana, qulağımızın dibində Atatürkü də tanımadıqg Dünyanın hər qarışında türkün izi ola-ola, başqalarına heyran olmağı öyrətdilər bizəg
   
   Tur Heyerdalın Qobustan qaya rəsmləri qarşısında heyranlığını əks etdirən şəkil məni qürurlandırmışdı o zaman. Məşhur səyyah da bu yerlərdə öz əcdadlarının izinə rast gəlmişdi. Kim bilir, bəlkə dünya bir zaman indikindən də kiçikmişg
   
   Bu gün italiyalı memar da Qobustan qayalıqlarında Roma legionerlərinin izinə rastlamasından qürur duyduğunu dilinə gətirir. Dünya bizdən başlanırmış, sən demə. Bizsə, Biləcəridən o yana keçmək üstündə dava eliyirikg
   
   ***
   
   Bu sətirləri yazıb televizoru yandırdım. Deyəsən, lap vaxtında açmışdım, yoxsa, iraqlı jurnalistin havada uçan ayaqqabılarını görməyəcəkdim. Doğrudan da, adam bilmir başına nə gələcək, ya da nə dəyəcək. Olacaqlardan qaçmaq mümkün deyilmiş, lap super dövlətin başçısı olsan da. Görəcəyi varmış Buşun. Hardan ağlına gələrdi ki, on il dünyanı gəzib dolaşacaq, səlahiyyət müddətinin başa çatmasına bir ay qalmış şirin danışdığı yerdə bir göz qırpımında " uçan" ayaqqabılara tuş olaxaq. Özü də harda? Torpağını torbaynan daşıtdırdığı bir məmləkətdə. Amma cəld adammış, vaxtında imkan tapıb zərbədən yayına bildi. Boynuna almasa da, pərtliyi adam çağırırdı. Təlaşlı baxışları, pörtmüş sifəti açıq-aşkar bilinirdig Ən çox yadımda qalan İraq baş nazirinin sifətindəki ifadə, daha doğrusu ifadəsizlik oldu.Kişinin tükü də tərpənmədi, Tərpənsəydi, İraq o günə qalmazdı ki,g
   
   ***
   
   Deyirlər, insan bədənindəki bütün sinir ucları ayaqların altında toplanır. Ayaqqabılarını çıxaran adam rahatlanır, əsəbləri sakitləşir, hirsi soyuyur. Üstəlik də bu ayaqqabıları çıxarıb dünyanın super dövlətinin- demokratiya pərdəsi altında ağılsız millətlərin boş başında qoz sındıran bir dövlətin prezidentinə tullayasang
   
   O ayaqqabı cəmi dörd metr uçmadı. Hələ havadadı, İraqdan düz Ağ evə süzməkdədi. Ayaqqabı atmaq söz atmağın, əl-qol atmağın, güllə, qrad, raket atmağın tayı deyil. Biri deyir: " Hə, nə mənası vardı ki? Bundan nə qazanacaqlar?" Başqa birisi: " Hər halda canından tikanı çıxartdı ki,g" deyir. Hər ikisi haqlıdı. Ancaq canında tikan qalmaq çox pis şeydi. İyirmi ilə yaxındı canımızın tikan-tikan deşildiyi, irinlədiyig Biz ayaqqabılarımızın bağını nə vaxt boşaldacağıq, görəsən?!
   
   Və görəsən, neçə yüz ildən, min ildən sonra buşların nəvələri dünyanı gəzib öz əcdadlarının ayaq izlərini axtaracaqlar?!


YAZARIN ARXİVİ

2015-01-10 : ƏN UZUN GECƏ
2014-11-15 : QIRMIZI İP
2014-07-12 : GEC OLMAYAN
2014-07-05 : SAMAN ÇÖPÜ
2014-06-21 : GÜNAHSIZ
2014-06-14 : GÜNAHSIZ
2014-06-07 : GÜNAHSIZ
2014-05-31 : GÜNAHSIZ
2014-05-24 : GÜNAHSIZ
2014-05-17 : GÜNAHSIZ
2014-05-09 : GÜNAHSIZ
2014-05-03 : GÜNAHSIZ
2014-04-26 : GÜNAHSIZ
2014-03-15 : SONUNCU YARPAQ
2014-03-08 : MONMARTR, 18-40
2014-03-01 : Marsa da uçsaq
2014-02-22 : DƏRD ZİRVƏSİ
2014-02-15 : GEC DƏ OLSA...
2014-01-25 : GÜNDƏLİK
2014-01-18 : XİLASKAR
2013-10-12 : NƏNNİ
2013-09-21 : PAYIZ GƏLİR...
2013-08-17 : ADSIZ DUYĞULAR
2013-08-03 : ƏHYA GECƏLƏRİ
2013-07-06 : Sən dönsən...
2013-06-22 : KÖYNƏK
2013-05-25 : ÖZGƏ DƏRDİ
2013-02-09 : AĞILDAN BƏLA
2013-01-26 : DARIXAN ADAMLAR
2013-01-19 : DƏLİLİK ZAMANI
2013-01-12 : ƏSKİ YARALAR
2012-12-01 : SUSUZ DƏNİZ
2012-09-22 : GƏLDİN...
2012-09-15 : BİR QUCAQ SABAH
2012-09-08 : ANGEDONİYA
2012-08-18 : "DÜBEYTİ"
2012-06-30 : O TƏNHA AĞAC...
2012-06-02 : AĞ QARANQUŞ
2012-02-18 : HARMONİYA
2012-01-14 : QONŞU QIZ
2011-12-31 : TƏLƏSİRİK...
2011-12-10 : AYAQYALIN
2011-11-19 : XƏZAN YELİ
2011-10-15 : TƏSƏLLİ
2011-08-06 : DƏYİRMAN
2011-07-16 : ÇOX AZ ŞEY
2011-06-25 : SAVAŞIN 70 YAŞI
2011-05-14 : "QARA QUTU"
2011-03-19 : VƏDƏ KÜLƏYİ
2011-03-05 : KİŞİSİZ...
2011-02-26 : YAZA NƏ QALDI?!.
2011-02-19 : ADİ HƏYAT
2010-12-31 : İL KEÇDİ...
2010-11-06 : İMTİNA
2010-08-21 : KİBRİT FALI
2010-07-24 : YEL DƏYİRMANI
2010-05-08 : XİLASKAR
2010-04-10 : QİYAMƏT
2010-03-20 : XINAYAXDI
2010-02-27 : BOŞLUQ
2010-01-09 : KARVAN GETDİ...
2009-12-26 : YUXU KİMİ...
2009-12-19 : DARIXANDA...
2009-12-12 : İMTAHAN
2009-12-05 : QUYU
2009-10-17 : ELDƏN AYRI...
2009-10-10 : GÖZÜ YOLDA...
2009-10-03 : TARAZLIQ
2009-09-26 : ...YALVARMA!
2009-09-12 : İLĞIM
2009-09-05 : BİR STƏKAN ÇAY
2009-08-08 : QIRMIZI
2009-08-01 : SƏKKİZ SAAT
2009-07-11 : AĞIRLIQ
2009-04-25 : SIĞINACAQ
2009-04-11 : SÖZ VAXTI
2009-02-14 : ÜÇÜNCÜ YOLÇU
2009-01-31 : BİXƏBƏR
2009-01-24 : QIRMIZI VƏ QARA
2009-01-17 : BAŞQA ADAM
2009-01-10 : 3 SAATLIQ NƏFƏS
2008-12-31 : QUM SAATI
2008-12-13 : QURBANSIZ
2008-11-22 : CİDDİ MÖVZU
2008-11-15 : ÜMİD VƏ QORXU
2008-11-01 : AĞ YOL
2008-10-18 : AG VƏ QARA
2008-10-11 : KÜTLƏ
2008-09-20 : TƏSƏLLİ
2008-09-06 : YAZIQLIQ
2008-08-23 : ATA EVİ
2008-08-02 : ÇAY PULU
2008-07-05 : YADDAŞ AĞRISI
2008-06-14 : ÇƏRÇİVƏ
2008-04-19 : SÖZ ARDINCA...
2008-03-30 : İRƏVANLILAR
2008-03-20 : YAZA ÇIXDIQ...
2008-03-08 : UTANCAQ
2008-02-23 : BOZ AY
2007-12-15 : DARIXAN ADAMLAR
2007-12-01 : BİZƏ QALSA...
2007-11-24 : İŞIQSIZ DÜNYA
2007-10-27 : ETİRAF
2007-10-06 : GÜNLƏR VARDI...
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-06


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (87.5%)
Pullsuz (12.5%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
"- Orda danışdığın anektodu mənə də danışa bilərsən?"

"Lavrov: 

- Hansını? Mollanın Teymurla olan fil anektodunu?"



digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK