ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

Əbülfət MƏDƏTOĞLU: ÜRƏK YAMAN ŞEYDİ

Çalışın onu qoruyun

15329    |   2018-05-18 15:10
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Ömür bir göz qırpımıdı deyirlər. Yəni "ol"dan "öl"ə kimi bir məsafə... başlanğıc və son!... gəliş və gediş... Görünür elə buna görə gəlimli-gedimli dünya deyiblər. Və mən də bu gəlimli-gedimli dünyanın müsafirlərindən, qonaqlarından biri kimi sırada dayanmışam. O sıranın uzunluğunu, növbə məqamını bilməsəm də, amma mövcudluğuna inanıram. Və hətta mübahisə etməyə hazıram ki, heç kim bu sıranı poza bilməz. Lap ən imkanlı, ən qolu zorlu adamın adamı olsam belə!..

Bəli, neçə gündür ki, ağlımdan, fikrimdən, hətta ürəyimdən çıxmır itirdiklərim, ömrümdən qopub gedənlər. Elə bil çəkirlər məni özlərinə tərəf. Və mən də heç bir inad-zad göstərmirəm. Çünki onların qarşısında inad etməyə nə haqqım var, nə də gücüm. Çağıran dostlardı, doğmalardı. Özü də ən etibarlı, ən güvənli dostlar, doğmalar. İnsanın belə məqamda ağlından hər şey gəlib keçir. Özünü toparlamaq, öz ağlından gəlib keçənləri ipə-sapa düzmək çətinləşir. Və eləcə hiss edirsən ki, əriyirsən şam kimi, çökürsən dəvə kimi. Dizin yavaş-yavaş yerə gəlir. Məncə burda da bir məna var, özü də gerçək məna. Axı, Yaradan bizə "ol!" deyib torpaqdan yaradıbdı. Ona görə də torpağa çökürük, torpağa yaxınlaşırıq. Yəni ilkinliyimizə qayıdırıq. Qayıdanların qayıdışı mübarək! Biz isə hələ də bu qayıdışın növbəsindəyik...

Düşünəcəksiniz ki, bu qədər pessimist və kədərli notlar nəyə gərəkdir. Onsuz da həyatımızın işığı heç də gur deyil, əksinə, öləzimiş şam işığıdı. Və bu şam işığında səhərləri açmaq, günləri yola vermək, nəsə yaratmaq, nəsə qurmaq, nəyisə dəyişmək çox çətinliklər hesabına başa gəlir. Bu çətinliyin ilk ünvanı ürəkdi! O ürək ki, əslində yumruq boyda ət parçasıdı. Amma geniş anlamda o yumruq boyda ürəyə yerlə göy, hətta dünyalar elə rahatca sığır ki, onun ölçüsü önündə heyrətlənməyə bilmirsən. Və yaxud da o yumruq boyda ürəkdə o qədər sevgilər, nifrətlər olub ki, sayıb qurtarmaq mümkünsüz hala gəlib. Yəqin siz də eşitmiş olarsınız. Bəzən zarafatla deyirlər ki, filankəsin ürəyi dəmiryol vağzalıdı. O qədər gəlib-gedəni var ki?! Bu fikrin hansı mənada deyildiyini şərh etməyəcəm. Bilənlər bilir, bilməyənlər də üz tutub bilənlərdən soruşarlar. Nə isə...

Hə, indi mən də ürəyimi qoymuşam qarşıma və onu vərəqləyirəm. Sonra da götürüb silkələyirəm görüm nə düşəcək, nə töküləcək onun küncündən-bucağından. Və yaxud nələr ilişib qalacaq oralarda. Ha cəhd edirəm istədiyim nəticəni ala bilmirəm. Özü də görürəm ki, silkələndikcə gücü, taqəti bir az da azalır, halsızlığı bir az da artır. Və onda mənə aydın olur ki, nə vaxtsa yazdığım fikir gerçəkliyə çevrilməkdədir. Onda yazmışdım ki, "təklənir ürəyim, yaman təklənir!"

İndi də ağlımdan gəlib keçənləri misralara çevirməklə özümü, ürəyimi ovutmaq istəyirəm. İstəyirəm deyəm ki:


Hər gün hiss edirəm kökdən düşdüyün,

Uzaqdan anbaan boylanır səsi.

Gizlədib içində umub küsdüyün,

Tirtrəyir, qısalır, solur nəfəsi-

Ürəyimin!


Dolaşır gör necə biri-birinə

Aparmır ayağı onu yerinə.

Dünən dağ yarırdı eşqdən Şirinə

Bu gün dillənməyə yoxdu həvəsi -

Ürəyimin!


Gözü nurdan düşüb, yerin tutub qan,

Vaxtın nizamını itirdiyin san...

Yadına salan da yoxdu ki, inan

Yaman daralıbdı artıq qəfəsi -

Ürəyimin!


Əsir edib öz içində təkliyin

Allah bilir təklikdən nə çəkdiyin!

Səsi gəlmir uçub gedən kəkliyin

Demək yoxdur nə kimsəsi, nə kəsi -

Ürəyimin!

***

Doğrudan da bu dünyanın qəribəliklərini, əzab və sevincini maqnit kimi özünə çəkən ürək başqa bir möcüzədi, başqa bir varlıqdı, başqa bir dünyadı, daha bilmirəm başqa bir nədi. Yadımdadı, orta məktəb illərində oxumuşdum. "Ürək yaman şeydi" əsərini. İndi daha dərindən anlayıram o fikrin alt qatlarını. Və indi daha çox həmin əsərin müəllifi barəsində düşünürəm. O fikri, o sözü necə tapdığını təsəvvür, təxmin etməyə çalışıram. Amma bilirəm ki, bunun mənim durumuma, mənim ürəyimin halına elə də təsiri olmayacaq. Çünki yaman şey olan ürəyə zərbə dəydisə, iynə batdısa, söz toxundusa, həmin yer mütləq zədələnir, mütləq qəlpələnir. Onu sağaltmaq mümkün deyil. Ən məşhur ürək həkimləri yığışıb gəlsələr belə və hətta dünyanın ən möcüzəli ürək əməliyyatını gerçəkləşdirsələr belə, həmin zədələnmiş yer, zədələnmiş nöqtə mütləq kəsilib götürülür, ora yamaq vurulur, ora nə bilim nələr əlavə edilir. Bunlar ürəyin ömrünü uzadır, amma sınmış, kəsilmiş hissəni geri qaytarmır. Deməli, özümüzə təsəlli üçün söylədiyimiz ürək dəyişməsi, ürək cərrahiyyəsi, daha nələr elmi uğur sayılsa da, tibbdə yenilik olsa da, Allahın bizim üçün sinəmizdə, vücudumuzda yerləşdirdiyi ürəyin ilkin formasını heç nə əvəz edə bilməz. Çünki hər kəsin öz ürəyi var, hər kəsin vücuduna uyğun ürək yerləşdirilib sinənin altında...

İndi mənim bu fikirlərimi oxuyanda elə biləcəksiniz ki, elmə, xüsusilə tibb elminə qarşı çıxıram. Xeyr, sadəcə demək istəyirəm ki, müdaxilə edilmiş, əl toxunmuş, bıçaq dəymiş, iynə sancılmış, daha nə bilim nələr edilmiş vücudda həmişə bir zədə qalır, bir işarə qalır. Onun ilkinliyində bir dəyişiklik edilmiş olur. Və biz də buna uyğunlaşıb yaşayırıq. Amma bilmirik ki, ürəyin kəsilən hissəsi ilə birlikdə hansı duyğular, hansı xatirələr, hansı sevgilər bizdən götürülüb, bizdən kəsilib haralarasa atılıb. Bax, bunu bilsəydik, dərdimiz, şəxsən mənim dərdim çox-çox artardı. Və onda sənə yazdığım şeirlərin məna yükü də, özündə ifadə etdiyi qatlar da əvvəlki mahiyyətindən uzaq düşəcəkdi. Axı mən sənə yazmışam ki:


Mən sənin gözündə, ömründə heç kim,

Qurduğum xəyalla mən ovunmuşam.

Qurbanlığı olub, bu dəli eşqin -

Adəməm, cənnətdən mən qovulmuşam!..


Üzümə bağlanıb qapı, pəncərə

Ürəyim söykənib durub xəncərə.

Sözüm toxunubdu sultan Səncərə -

Gəlib qəzəbinə mən ovulmuşam!..


Oxşamaq istədim teli, birçəyi

Qopartdı kökündən dili, dilçəyi...

Sevgi tumurcuğu, sevgi çiçəyi -

Ola bilmədik ki, tay sovulmuşam!..


***

Ömür yükünün çəkisi də müxtəlif olur. Elə ürəyin tutumu kimi. Ürək var ki, ona dünyalar sığışır, ürək var ki, iynə ucu boyda sevinci və yaxud kədəri qapı arxasında saxlayıb içəri buraxmır. Ona özündə yer tapa bilmir. Bax, dediyim ömür yükü də hamı üçün real olan bir şeydi. Amma o yükün altına çiyin verənlərin sayı, yük götürmə qabiliyyəti, hətta yükə münasibəti tamam fərqli olur. Bax, bu mənada bu dünyadan yük aparanlar da, bu dünyaya yük olanlar da. Mənə elə gəlir ki, duz yükünün ağırlığını başqa yüklərlə qarışdırmaq ən yaxşı halda nadanlıqdı, səriştəsizlikdi. Çünki müdriklərin söylədiyi "qız yükü, duz yükü" ifadəsi özü-özlüyündə bu yükün çəkisini ortaya qoyubdu. Və hər gələnin də baxıb getdiyi dünyada həmin o duz yükü həm ölçü vahidi, həm də bir ibrət, bir göstərmə nöqtəsidi. Ona görə də mən tam əmin deyiləm bu dünyaya nə boyda yük olduğuma. Amma bircə bildiyim odur ki, öz yükümü özüm çəkirəm. Onun doğmalara, övladlara qalmasına, onlara yüklənməsinə imkan verməməyə çalışıram. İstəyim bircə odur ki, heç olmasa, bir nöqtə kimi xatırlanmaq haqqım tapdalanmasın, əlimdən alınmasın. Və hər kəs bilsin ki, mən bəyan etdiyim sözün yenə arxasındayam. Axı, mən sənə yazmışdım ki:


Mən özümü asacam

Kirpiyindən, qaşından...

Fikir tək çıxmayacam -

Ürəyindən, başından...


Həyatına bir an da

Mənsizlik hopmayacaq...

Ömründəki naxış da -

Nə etsəm qopmayacaq...


Qəhqəhəndə donacam

Qalacam pıçıltında...

Göz yaşına dönəcəm -

Damacam hıçqırtında...


Hər gün xatırlayacaq

Xiffət də edəcəksən...

Çaşıb gələn zənglərə

Əbülfət - deyəcəksən!..


***

Yazımın əvvəlində adətimə uyğun olaraq kökləndiyim hissləri, duyğuları sözə çevirməyə çalışdım. İstədim ki, birbaşa yox, dolayısı ilə deyim ki, ürəyimin durumu necədi? İstədim anladım ki, gücdən düşür, yorulur, dincəlməyə meyli get-gedə artır ürəyimin. İstədim ki, qələm çalmaqla, bir vergül və yaxud nöqtə qoymaqla xatırladım ki, ürək yaman şeydi. Onunla oynamaq, onu oyuncaq eləmək, onu nişangaha, hədəfə çevirmək, onu dərd dərmanı etmək insafsızlıqdı. Bilmirəm, bütün bunları deyə bildim, yoxsa yox. Deyə bildimsə, çox yaxşı. Yox, əgər deyə bilmədisə, deməli, ürəyin yaman şey olduğu artıq mənim üçün bir bağlanmaqda olan qapı mənasını da ifadə edəcək. Amma o qapı hansı yolla, necə bağlanır-bağlansın, fərqi yoxdu. O qapıya gələn yol sənin ömründən keçib gəlir. Sən o yolu silə bilməyəcəksən. Və elə ona görə də şairsayağı deyirəm:


İncidin ki, soruşmadan izinsiz

Tellərinə toxunmuşam meh kimi...

Bilmədin ki, tərs baxışın odunda -

Qurumuşam, yox olmuşam şeh kimi!..


Xoş danışıb verməsən də dil barı

Baxışınla kirpiyini sil barı...

Sən özümü uzaq tutdun, bil barı -

Telindəki izlərimi beh kimi...


Ötən anı, ötən günü boş tutdun

Ümidimi suvarmadın - qurutdun!

Elə bilmə, Əbülfəti unutdun -

Qalacaqdı o, ömründə zeh kimi!..


Hə, mən dediyimi, düşündüyümü yazıya aldım. Qaldı deyib düşündüyümü oxumaq, dinləmək. Bunu edənlərə də, etməyənlərə də öncədən "ürəyiniz sağ olsun, ürəyinizi qoruyun!" deyirəm. Axı, ürək yaman şeydi!..




İmza:

YAZARIN ARXİVİ

2018-09-21 : ÜMİD KƏNDİRİ
2018-09-14 : ÖMÜR YARPAQLARI
2018-09-08 : ŞUNURLULAR
2018-09-06 : Təzyiq yazısı
2018-09-05 : AYLI BİR GECƏ
2018-07-31 : HAVALI YAZI
2018-02-01 : "O SÖZƏCƏN..."
2017-12-15 : İLĞIM
2017-11-27 : «QABİL»
2017-11-24 : VAXT GÜNAHKARI
2017-09-27 : "BAYILDAN BAYIRA"
2017-08-29 : KİŞİ TİTULU
2017-08-11 : OVQAT YARADAN…
2017-07-29 : İSTƏK...
2017-07-28 : SÖZ HEYKƏLİ
2017-07-25 : BU DA 27–di!
2017-07-14 : "QALIN" ADAMLAR
2017-06-09 : GÜNAHIM NƏDİ?
2017-06-06 : "SNAYPER QIZ"
2017-05-26 : HAVADAKI ADAM
2017-05-05 : BAKI KÖÇKÜNÜ
2017-03-31 : SOY… QIRIM…
2017-03-01 : MÜŞFİQ TUFANI
2017-02-14 : "YADA DÜŞDÜ"
2017-02-10 : ÖMÜR QIRIQLARI
2017-02-03 : YAŞ HƏDDİ
2017-01-27 : NEKROLOQ
2017-01-19 : BİTMƏYƏN AĞRI
2017-01-06 : SON XƏBƏRDARLIQ
2016-12-16 : ALLAHIN İŞİ
2016-09-09 : BİR HECALI SÖZ
2016-08-13 : MƏKTUB
2016-08-12 : HAVA
2016-08-12 : MƏKTUB…
2016-07-01 : CƏNAB NAZİR
2016-06-17 : ÜMİD KƏNDİRİ
2016-04-29 : NİŞANÇI
2016-04-09 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-04-08 : ŞUŞANIN YOLU...
2016-03-11 : MART OVQATI
2015-12-19 : MÜQƏDDƏS AMAL
2015-12-12 : YANIQ SƏS
2015-11-13 : Tofiq Abdinlə
2015-11-13 : ÜZ SUYU
2015-10-31 : SEÇİM ANI…
2015-09-12 : İNSANLIQ
2015-08-27 : YADDAŞ YAZISI
2015-08-19 : "AZƏRBAYCAN"
2015-07-10 : İLĞIM
2015-06-18 : DOST GEDİB…
2015-06-17 : "SAAT SƏSİ"
2015-05-06 : "AZƏRBAYCAN"
2015-04-22 : "YADA DÜŞDÜ"
2015-03-18 : "ADİ QƏŞƏM"
2015-02-28 : HAVALANMIŞ ADAM
2015-02-14 : SENSASİYA
2015-02-12 : BACI DOST OLARSA
2015-02-07 : YARPIZ SÖHBƏTİ
2015-01-16 : YAŞAYAN RUH
2015-01-10 : XAŞ + XAŞ
2015-01-09 : "QƏLƏM SƏSİ"
2014-12-27 : SAXTA BABA
2014-12-26 : SAXTA BABA
2014-12-20 : ŞUNURLU ADAMLAR
2014-12-16 : ELNURUN KİTABI
2014-12-11 : RUH ADAMI
2014-11-29 : NAXIŞLI ADAM
2014-11-20 : HƏYATIMDAKI ADAM
2014-11-15 : DİQQƏT TALONU
2014-11-14 : "QUM SAATI"
2014-11-12 : STATUS - KVO
2014-11-08 : BİR ƏTƏK DAŞ
2014-11-04 : PAMBIQLI QULAQLAR
2014-10-29 : "ƏDƏBİ HƏYAT"
2014-10-11 : AŞ QARASI
2014-10-04 : ZİNDAN UŞAQLARI
2014-09-03 : "YADA DÜŞDÜ"
2014-08-23 : İÇİMDƏKİ TOY
2014-07-18 : Kimsə yoxdu...
2014-07-05 : KİŞİ
2014-06-21 : ÜZ SUYU
2014-06-14 : TANISAM UTANACAQ
2014-05-24 : DİŞ ÇÖPÜ
2014-04-26 : QURU ADAM
2014-03-20 : İynə boyu yazı
2014-03-15 : LƏNƏTLƏNMİŞ
2014-01-25 : ÖZGƏ PALTARI
2013-12-21 : İSİNİŞMƏ...
2013-11-09 : QANADLI GÜNLƏR
2013-07-27 : DOST GEDİB...
2013-07-20 : PALAZA BÜRÜN...
2013-07-13 : YARIMÇIQ YAZI...
2013-05-08 : RUHUMUZUN ÜNVANI
2013-05-04 : "MAYOVKASIZ" MAY
2013-01-19 : DİRƏDÖYMƏ...
2012-12-20 : ATILAN İLK ADDIM
2012-12-08 : ÖGEY ANA
2012-12-07 : ŞAD XƏBƏR:
2012-11-27 : CANLI TARİX
2012-11-24 : SƏNSİZ
2012-11-16 : ÜMİD VERMƏK
2012-11-14 : SƏNSİZ
2012-10-13 : "BİZİM DÜNYA"
2012-08-18 : ADSIZ GÜNAHLAR
2012-06-23 : DON JUAN
2012-06-15 : ONDAN HAMIYA
2012-06-14 : RÜSTƏM KAMAL
2012-02-25 : DOLABDAKI ÜRƏK
2012-02-04 : BİR QIŞ NAĞILI
2012-01-07 : DİQQƏT QITLIĞI
2011-12-31 : SOVQAT
2011-12-17 : NƏFƏSLİK...
2011-11-12 : DOLAB
2011-08-27 : BİR SEVGİ DRAMI
2011-07-22 : SÖZÜN GÜNÜ
2011-07-16 : SİRLİ ZƏNG
2011-07-02 : İLİN YARISI
2011-06-11 : GÖRÜŞ YERİ
2011-05-28 : KÜT BIÇAQ
2011-04-30 : SATILIR
2011-04-23 : QAÇIRILAN QIZ
2011-04-16 : TƏNHA KİŞİ
2011-04-09 : GÖYDƏNDÜŞMƏ
2011-03-19 : AYDINLIQ
2011-03-15 : FRANSIZCA
2011-02-23 : 55-ə ÇATMADIN
2011-02-19 : Bu da bir il
2011-01-29 : GÖZMUNCUĞU
2011-01-22 : HƏYATIN BİR ANI
2011-01-08 : BAŞLANĞIC
2010-12-31 : BU DA İLİN SONU
2010-12-25 : CAN AĞRISI
2010-11-06 : SEÇİLƏN
2010-10-30 : YARALI DURNA
2010-09-18 : PƏRAKƏNDƏ YAZI
2010-07-31 : Axtarış
2010-07-02 : ÜMİD SORAĞINDA
2010-05-01 : DÜYÜNÇƏ
2010-04-17 : CƏRRAH BIÇAĞI
2010-02-20 : DÖZÜM MƏQAMI
2010-01-30 : AYRILIQ ANI
2010-01-16 : SEÇİM ANI
2009-12-12 : SÜKUTLA SÖHBƏT
2009-11-27 : BƏRAƏT KAĞIZI
2009-11-21 : KÖLGƏLƏR...
2009-10-31 : YARPAQ TÖKÜMÜ
2009-10-10 : CAVABSIZ SUALLAR
2009-09-12 : BİR AN
2009-08-22 : HƏFTƏMİN ACISI
2009-06-20 : XOCALI TOYU
2009-06-06 : UZUN BİR GÜN...
2009-05-23 : VAXTINDA
2009-05-02 : AĞLAYAN BULUDLAR
2009-03-14 : "BƏXTƏVƏRLİK"
2009-03-07 : ANAMA MƏKTUB...
2009-02-28 : ADİ RİYAZİYYAT
2009-01-31 : CAN AĞRISI
2009-01-24 : "ƏZABSIZ ANLAR
2009-01-10 : BƏHANƏ
2008-12-31 : Bazarlıq
2008-12-13 : DƏLİ ADAM
2008-12-06 : FAYDASIZ QAZINTI
2008-11-22 : PULUN VAR?
2008-11-15 : QALXANIN ENMƏSİ
2008-10-18 : ÖMRÜN BİR ANI
2008-10-11 : PAYIZ YAĞIŞLARI
2008-09-28 : MƏKTUBLAŞMA
2008-09-06 : QAYNAR QAZAN
2008-08-30 : ERA
2008-08-23 : OVCUMDA YANAN OD
2008-08-02 : QARIŞIQ YAZI
2008-07-12 : QƏFLƏT YUXUSU
2008-06-28 : ƏRKƏSÖYÜN
2008-06-07 : BAŞ AĞRISI
2008-05-17 : QURUMUŞ GÜLLƏR
2008-04-19 : DAŞ
2008-03-20 : ATHAAT
2008-02-02 : PASİBAN
2008-01-12 : AMERİKA AYISI
2007-12-06 : XƏBƏRDARLIQ
2007-11-24 : QALMAQAL
2007-11-23 : ÇÖKHAÇÖK
2007-11-22 : QIZDIRICI...
2007-11-03 : QOYUN BƏXTİ...
2007-10-27 : AŞİQLİK
2007-10-24 : XƏCALƏT
2007-10-19 : PAYIZ NOTLARI
2007-10-10 : BASARAT
2007-10-06 : ƏBƏDİ ÜNVAN
2007-10-06 : PERSONAJ
2007-10-05 : ÜÇ PÖHRƏ
2007-10-04 : HADİSƏ
2007-10-03 : HAVA
2007-10-02 : ÜZƏRLİK
2007-09-22 : HÖKM
2007-09-15 : VAHİMƏ
2007-09-01 : İNSTİNKT
2007-08-28 : NİYƏ ÖLDÜ?..
2007-08-15 : GÜNAH
2007-08-11 : PARALEL
2007-08-08 : GÜNVURMA
2007-08-07 : SALON
2007-08-04 : HÖRMƏT(sizlik)
2007-07-31 : TELEFON ZƏNGİ
2007-07-28 : QUDUZLUQ
2007-07-26 : BU DA 17 YAŞ...
2007-07-17 : BİLİRSƏNMİ?
2007-07-11 : BAŞAĞRISI
2007-07-04 : MƏNİ TANIMADIN?
2007-07-03 : SERİAL
2007-06-12 : "DEPUTAT OTAĞI"
2007-06-09 : ÖRKƏN
2007-05-25 : QARAVƏLLİ
2007-05-20 : AXSAYAN YERİMİZ
2007-05-05 : MUSA YAQUB -70
2007-05-01 : KƏNDİR
2007-04-20 : ŞƏKİL
2007-04-14 : STRESS
2006-12-08 : YUXU
2006-10-14 : GÜNAH
2006-10-10 : LAZIM GƏLSƏ...
SON XƏBƏRLƏR
2018-09-21


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Qiymətlər qalxandan sonra avtobusa minəcəksiniz?

Hə (66.67%)
Yox (33.33%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ
- Ədə, dünən məni evə kim gətirib?
- Mən apardım qaqa, amma eşşək qədər içmişdin haa.
- Ay lom, biz 5-ci mərtəbədə qalırıq, mən səhər 4-cü mərtəbədəki xalaşkanın evində oyanmışam.
- Dəlisən sən? Qapını atan açdı axı.




digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK