Hərəkətsiz həyat tərzinin fiziki və psixoloji sağlamlıq üçün zərərli olduğu artıq məlumdur. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, oturaq vəziyyətdə görülən bütün fəaliyyətlər beynə eyni cür təsir etmir.

Adalet.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, məlumata görə, “aktiv oturma” beyin funksiyalarını dəstəklədiyi halda, “passiv oturma” mənfi nəticələrə səbəb olur.

85 elmi işi əhatə edən icmalda kart oyunu oynamaq və kitab oxumaq kimi aktiv oturma növləri ilə televiziya izləmək kimi passiv oturma arasında aydın fərq olduğu müəyyən edilib. Məlumata görə, aktiv oturma beyini zehni cəhətdən məşğul edir və bu da beyin sağlamlığını qorumağa kömək edir.

Araşdırmada qeyd olunur ki, passiv oturma zamanı insan həm fiziki, həm də idrak baxımından geri planda qalır.

Avstraliyanın Kvinslend Universitetinin ictimai sağlamlıq üzrə tədqiqatçısı Paul Gardiner bildirib ki, indiyədək aparılan araşdırmalar əsasən oturma müddətinə fokuslanıb, lakin fəaliyyətin növü nəzərə alınmayıb.

Onun sözlərinə görə, insanların günün böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirdiyini nəzərə alsaq, televiziya izləmək əvəzinə kitab oxumaq kimi gündəlik kiçik seçimlər yaşlandıqca beyin sağlamlığının qorunmasına ciddi töhfə verə bilər. Tədqiqatçılar fiziki aktivliyin idrak sağlamlığı üçün vacib olduğunu vurğulasalar da, beynin aktiv saxlanmasının da eyni dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu bildirirlər. Bunun üçün mütləq ayaqda olmaq şərt deyil.

Araşdırmalar göstərib ki, oxumaq, kart oyunları oynamaq və kompüterdən aktiv istifadə etmək icraedici funksiyalar, situativ yaddaş və işçi yaddaş kimi bacarıqlarla müsbət əlaqəlidir. Əksinə, xüsusilə televiziya izləmək kimi passiv oturma formaları demans riskinin artması da daxil olmaqla, mənfi idrak nəticələri ilə əlaqələndirilib.

Alimlər bildirir ki, bu nəticələr gələcək səhiyyə tövsiyələrinin daha dəqiq hazırlanmasına kömək edə bilər. Mütəxəssislər sağlamlıq bələdçilərinin passiv TV izləmə ilə kompüterdə aktiv məşğuliyyət arasındakı fərqi nəzərə almasını və insanları həm zehni, həm də fiziki baxımdan aktiv olmağa təşviq etməsini vacib sayırlar.

Araşdırma, xüsusi proqramlar əvəzinə insanların gündəlik həyatda təbii şəkildə etdiyi fəaliyyətsiz davranışlara fokuslanması ilə də diqqət çəkir.