Son illərdə sağlam qidalanmanın məşhur məhsullarından birinə çevrilən çia toxumu lif, zülal, omeqa-3 yağ turşuları, kalsium, maqnezium və digər faydalı qida maddələri ilə zəngindir.

Adalet.az xəbər verir ki, bu səbəbdən onu salatlara, yoqurta, smuzilərə və müxtəlif səhər yeməklərinə əlavə edirlər.

Bəs çia toxumu həqiqətən nə qədər faydalıdır və onun istifadəsinin zərəri ola bilərmi?

Çia toxumunun faydaları

Liflə zəngindir. Çia toxumunun tərkibində yüksək miqdarda lif var. Bu, bağırsaqların fəaliyyətinin dəstəklənməsinə və qəbizliyin qarşısının alınmasına kömək edə bilər. Lif həmçinin toxluq hissinin daha uzun davam etməsinə şərait yaradır.

Ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyə bilər. Çia toxumu bitki mənşəli omeqa-3 yağ turşusu olan alfa-linolenik turşunun (ALA) mənbəyidir. Sağlam qidalanmanın tərkibində omeqa-3 yağ turşuları ürək-damar sistemi üçün faydalı hesab olunur.

Qan şəkərinə təsir göstərə bilər. Liflə zəngin olması karbohidratların həzmini və qana sorulmasını yavaşlada bilər. Bu səbəbdən çia toxumu balanslı qidalanmanın bir hissəsi kimi qan şəkərinin daha sabit qalmasına kömək edə bilər. Lakin diabetin müalicəsi vasitəsi deyil.

Sümük sağlamlığı üçün faydalıdır. Çia toxumunda kalsium, maqnezium və fosfor kimi minerallar var. Bu maddələr sümük və əzələ funksiyalarında mühüm rol oynayır.

Toxluq hissini artırır. Tərkibindəki lif və zülal səbəbindən çia toxumu uzun müddət tox qalmağa kömək edə bilər. Bu xüsusiyyət onu çəkiyə nəzarət edən insanların qidalanmasında faydalı əlavə edə bilər. Bununla belə, çia toxumu özü arıqladan məhsul deyil.

Çia toxumunun ziyanı varmı?

Çia toxumu əksər sağlam insanlar üçün normal qida miqdarında təhlükəsizdir. Lakin həddindən artıq və düzgün istifadə edilmədikdə bəzi problemlərə səbəb ola bilər.

Həzm problemləri yarada bilər. Bir anda çox miqdarda çia toxumu qəbul etmək köp, qaz, qarın ağrısı və ishala səbəb ola bilər. Xüsusilə lif qəbulunu qəfil artıran insanlarda bu əlamətlər daha çox müşahidə oluna bilər.

Kifayət qədər su içmək vacibdir. Çia toxumu mayeni özünə çəkərək şişir. Buna görə onu quru halda, xüsusilə böyük miqdarda udmaq məsləhət görülmür. Kifayət qədər maye qəbul edilmədikdə udma çətinliyi və həzm sistemində narahatlıq yarana bilər.

Allergiya ehtimalı var. Nadir hallarda çia toxumuna allergik reaksiya baş verə bilər. İstifadədən sonra səpgi, qaşınma, dodaq və ya boğazda şişkinlik, nəfəs almaqda çətinlik yaranarsa, tibbi yardım almaq lazımdır.

Bəzi dərmanlarla bağlı ehtiyatlı olmaq lazımdır. Çia toxumunun yüksək lif tərkibi və mümkün qan şəkəri və qan təzyiqinə təsiri səbəbindən diabet və ya təzyiq üçün dərman qəbul edən şəxslər müntəzəm və yüksək miqdarda istifadə etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər.

Çia toxumu necə istifadə edilməlidir?

Çia toxumunu yoqurt, sıyıq və smuziyə əlavə etmək və ya mayedə əvvəlcədən isladaraq istehlak etmək olar. Əsas məsələ miqdarı tədricən artırmaq və gün ərzində kifayət qədər su içməkdir.

Sağlam qidalanan böyüklər üçün gündə təxminən 1–2 xörək qaşığı çia toxumu adətən kifayət edir. Daha çox istifadə etməyin avtomatik olaraq daha çox fayda vermədiyini nəzərə almaq lazımdır.

Çia toxumu faydalı qida məhsulu olsa da, heç bir xəstəliyin müalicəsini əvəz etmir. Xüsusilə xroniki xəstəliyi, udma problemi və ya xüsusi pəhriz tələbi olan şəxslər müntəzəm istifadə etməzdən əvvəl həkim və ya dietoloqla məsləhətləşməlidir.