Braziliyanın Amazon bölgəsində yaşayan Amondava xalqı zaman anlayışına yanaşması ilə alimlərin diqqətini çəkir.

Adalet.az xəbər verir ki, Amondava xalqı Uru-Eu-Vau-Vau icmasının bir hissəsidir və Braziliyanın şimal-qərbində, Amazon bölgəsində yaşayır.

Onların xarici dünya ilə ilk təması 1986-cı ildə baş verib. 2011-ci ildə dilçi və antropoloqlar icmanın dil və mədəni xüsusiyyətlərini araşdırıblar.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, Amondava dilində həftə, ay və il kimi zaman dövrlərini ifadə edən sözlər yoxdur.

İcma üzvləri gecə ilə gündüzü, həmçinin yağışlı və quraq fəsilləri fərqləndirirlər. Lakin zamanı saat və təqvim vasitəsilə ölçmürlər.

Amondavalılarda insanın neçə yaşında olduğunu rəqəmlə ifadə etmək də ənənəvi deyil. Bunun əvəzinə, həyatın müxtəlif mərhələləri insanın sosial statusunda və şəxsiyyətində baş verən dəyişikliklərlə müəyyənləşir.

Məsələn, uşaqlar böyüdükcə yeni doğulan bacı və qardaşlarına ad verə, özləri isə başqa ad qəbul edə bilərlər. Beləliklə, digər cəmiyyətlərdə yaş və ad günü ilə ifadə olunan həyat mərhələləri burada sosial dəyişikliklərlə müəyyən edilir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Amondava nümunəsi insanların zamanı qavramasının tamamilə universal olmadığını göstərən maraqlı nümunədir.

Dilçi Kris Sinha zamanın “xərclənən”, “itirilən”, “sayılan” və ya “tükənən” müstəqil bir resurs kimi qəbul edilməsinin bütün cəmiyyətlər üçün eyni olmadığını irəli sürür.

Bu yanaşmaya görə, saat və təqvimlərlə ölçülən xətti zaman anlayışı insan beyninin dəyişməz xüsusiyyəti olmaqdan çox, müəyyən mədəniyyətlərdə formalaşmış sistem ola bilər.

Tədqiqatçılar Amondava xalqının nümunəsinin fiziki zamanın mövcudluğunu şübhə altına almadığını vurğulayırlar. Saatlar və təqvimlər müasir cəmiyyətlərdə insanların gündəlik həyatını təşkil etmək üçün mühüm vasitələrdir.