Əbülfət Mədətoğlu Qələmindən Təbiətə nə deyim?
Yağış döyür çiçəkləri budaqda,
Sızıldayır çiçəklərlə budaq da.
Yerin göylə qovuşduğu bu vaxtda,
Təbiətə nə deyim?!.
Gözlərimin qarşısında anbaan,
Solur bütün gözəlliklər, bax, inan!
Bu qəsd ilə ürəyimi ağrıdan,
Təbiətə nə deyim?!
Buludlardan ələk-ələk süzülən,
Süzüldükcə muncuq kimi düzülən...
Gördüyünüz anlar üçün siz bilən,
Təbiətə nə deyim?!.
İndi yer yox nə bəh-bəhə, nə aha,
Hər şey bəlli, sığındığım sirgaha!
Yerin üzün yuyur bəlkə, bir daha,
Təbiətə nə deyim?!.
Şeirin Bədii Təhlili:
Mədətoğlunun bu şeiri insan ruhu ilə təbiət arasındakı həzin və kədərli ünsiyyəti əks etdirən lirik bir nümunədir. Şeirdə yağışın çiçəkləri "döyməsi" və gözəlliklərin solması fonunda çarəsizlik və heyrət hissi ön plandadır.
Müəllif təbiətin həm dağıdıcı, həm də təmizləyici gücü qarşısında insanın sözsüz qalmasını "Nə deyim?"-lə vurğulayır. Yağışın çiçəkləri "döyməsi", budaqların "sızıldaması" təbiət hadisələrinə insani duyğular qatır.
Yağış damlalarının "muncuq kimi düzülməsi" təsviri vizual gözəllik yaradır. Gözəlliyin solması ilə yağışın yeri yuması, yenilənmə arasında bir ziddiyyət və daxili mübarizə var. Şeirdə pessimist bir kədərlə yanaşı, ilahi bir təslimiyyət var. "Sığındığım sirgah" ifadəsi baş verənlərin bir hikmətinin olduğuna işarə edir. Sadə, axıcı və xalq dilinə yaxın bir üslubda yazılıb.
Ritorik suallar "Təbiətə nə deyim?!" oxucunu düşünməyə sövq edir və lirik qəhrəmanın tərəddüdlərini çatdırır. Qısacası, bu şeir təbiətin amansız gözəlliyi qarşısında insanın heyranlıq dolu sükutunun poetik ifadəsidir.
Sizə cansağlığı və bütün işlərinizdə uğurlar arzulayıram!
Sevil Azadqızı
Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi. Filoloq. Ədəbi təhlil-tənqidçi. AJB-nin üzvü. Yazar-publisist 28.03.2026


Bakı -°C

