adalet.az header logo
  • Bakı -°C
03 Avqust 2026 08:31
20
ANALİZ
A- A+

Azərbaycan və Qırğızıstan arasında strateji tərəfdaşlığın yeni dövrü

Prezident İlham Əliyev: “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq”

 Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında etimada, qarşılıqlı hörmətə və ortaq maraqlara əsaslanan müttəfiqlik münasibətləri xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Qlobal geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi, regional təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinin ön plana çıxdığı bir dövrdə etibarlı tərəfdaşlıqlar ölkələrin dayanıqlı inkişafının və milli maraqlarının təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində də məhz qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət, eləcə də uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıqların qurulması əsas prioritet istiqamətlərdən biridir. Bu siyasətin uğurlu nəticələrindən biri kimi Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstan Respublikasına həyata keçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafında yeni və əlamətdar mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində aparılan yüksək səviyyəli danışıqlar, imzalanan sənədlər və dövlət başçısının mətbuata verdiyi bəyanat iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin strateji mahiyyətini bir daha təsdiqlədi. Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanatda səsləndirdiyi fikirlər isə tərəflərin gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini və ortaq hədəflərini aydın şəkildə ortaya qoydu.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər artıq ən yüksək səviyyəyə – müttəfiqlik mərhələsinə yüksəlib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, bu, yalnız siyasi qərar deyil, həm də iki ölkənin qarşılıqlı etimadının, dostluğunun və ortaq maraqlarının məntiqi nəticəsidir. Müttəfiqlik münasibətləri dövlətlər arasında etibarlı tərəfdaşlıq, qarşılıqlı dəstək və uzunmüddətli strateji əməkdaşlıq anlamına gəlir.
 Prezident İlham Əliyev xüsusilə qeyd etdi ki, "Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq". Bu fikir Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə etibarlı tərəfdaş olduğunu və üzərinə götürdüyü öhdəlikləri hər zaman yerinə yetirməyə hazır olduğunu göstərir. Müttəfiqlik yalnız dostluq münasibətləri ilə məhdudlaşmır; o, siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlıq sahələrində qarşılıqlı dəstəyin davamlı şəkildə təmin edilməsini nəzərdə tutur.

Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycan və Qırğızıstan bundan sonra da beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qlobal platformalarda bir-birini dəstəkləyəcək. Bu, xüsusilə BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı və digər beynəlxalq qurumlarda ortaq mövqelərin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hər iki ölkə beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qorunması kimi fundamental məsələlərdə oxşar mövqedən çıxış edir.

Bəyanatda iqtisadi əməkdaşlıq da əsas mövzulardan biri oldu. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, iqtisadi-ticari əlaqələrin genişləndirilməsi hər iki ölkənin qarşısında duran prioritet vəzifələrdəndir. Son illərdə qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi və biznes dairələri arasında əlaqələrin inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Yeni imzalanan sənədlər isə bu prosesə əlavə dinamika qazandıracaq.
 Azərbaycan və Qırğızıstan arasında nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində oynadığı rol Qırğızıstan üçün Avropa və digər bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir. Orta Dəhlizin inkişafı, tranzit imkanlarının artırılması və müasir logistika infrastrukturlarının yaradılması hər iki ölkənin iqtisadi maraqlarına xidmət edir.

Enerji sektoru da əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın enerji sahəsində qazandığı təcrübə və beynəlxalq layihələrdə iştirakı Qırğızıstan üçün maraqlı əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bununla yanaşı, bərpaolunan enerji, yaşıl iqtisadiyyat və innovativ texnologiyalar sahəsində ortaq layihələrin həyata keçirilməsi üçün geniş potensial mövcuddur.

Prezident İlham Əliyev çıxışında təhlükəsizlik məsələlərinə də toxundu. Onun sözlərinə görə, müttəfiqlik münasibətləri təhlükəsizlik sahəsində də sıx koordinasiyanı nəzərdə tutur. Regional sabitliyin qorunması, terrorizmə, transmilli cinayətkarlığa və digər müasir təhlükələrə qarşı mübarizədə birgə fəaliyyət hər iki ölkənin maraqlarına uyğundur.

Mədəni-humanitar əlaqələrin inkişafı da səfərin mühüm istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkdi. Azərbaycan və Qırğızıstan ortaq türk tarixi, dili və mədəniyyətinə malik ölkələrdir. Təhsil, elm, mədəniyyət, gənclər və idman sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və dostluğun daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, səfər çərçivəsində imzalanan sənədlər qarşılıqlı fəaliyyətin çox geniş spektrini əhatə edir. Bu sənədlər iqtisadiyyat, investisiyalar, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal inkişaf, humanitar əməkdaşlıq və digər istiqamətləri əhatə etməklə iki ölkə arasında münasibətlərin hüquqi bazasını daha da gücləndirir. Dövlət başçısı əmin olduğunu bildirdi ki, əldə olunan bütün razılaşmalar əvvəlki layihələr kimi uğurla icra olunacaq və konkret nəticələr verəcək.

Bu dövlət səfəri Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında əlaqələrin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Müttəfiqlik münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi tərəflərin bir-birinə olan etimadını, qarşılıqlı hörmətini və ortaq gələcəyə inamını əks etdirir. Bu əməkdaşlıq yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə türk dünyasının inteqrasiyasına, regional sabitliyə və iqtisadi inkişafına da mühüm töhfə verəcək.

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstana dövlət səfəri və mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqlədi. "Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq" fikri səfərin əsas siyasi mesajı kimi çıxış etdi. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq tərəfdaşları ilə etibarlı, uzunmüddətli və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlığın inkişafına sadiqdir və Qırğızıstanla münasibətlər gələcək illərdə daha da dərinləşərək yeni uğurlara yol açacaq.

Kamal Paşa-zadə 
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin 
violonçel ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi