adalet.az header logo
  • Bakı -°C
23 Fevral 2026 13:14
75
MARAQLI
A- A+

Uzun iş saatları məhsuldarlığa mənfi təsir göstərir

Kanadanın Toronto Universiteti alimləri insanların yüksək zehni aktivlik dövrlərinin məhsuldarlığa necə təsir etdiyini anlamağa imkan verən eksperiment aparıblar.

Adalet.az xəbər verir ki, 12 həftə ərzində tədqiqatçılar hər gün düşüncə aydınlığını ölçən qısa tapşırıqlar yerinə yetirən tələbələri müşahidə ediblər. İştirakçılar məqsədləri, uğurları, əhval-ruhiyyələri, yuxu keyfiyyəti və iş yükü barədə müntəzəm hesabatlar təqdim ediblər.

Araşdırmanın məqsədi bəzi günlərdə niyə düşüncənin daha aydın, digər günlərdə isə diqqətin dağınıq və “zehni dumanlı” olduğunu müəyyənləşdirmək idi. Məlum olub ki, tələbələrin zehni daha kəskin olanda onlar yalnız planlaşdırılan işləri daha yaxşı yerinə yetirmir, həm də qarşılarına daha iddialı məqsədlər qoyurlar. Koqnitiv aydınlığın azaldığı dövrlərdə isə iştirakçılar əsasən sadə cari işlərlə kifayətlənir, böyük tapşırıqları təxirə salırlar.

Tədqiqat göstərib ki, yaxşı yuxudan sonra və günün birinci yarısında iştirakçıların koqnitiv göstəriciləri daha yüksək olur. Günortadan sonra isə aktivlik azalır. Motivasiya və diqqət zehni itiqliklə birbaşa əlaqəli olub, stress isə koqnitiv funksiyaların zəifləməsinə səbəb verib.

Alimlərin qənaətinə görə, “yüksəliş” dövrləri gündə əlavə 30-40 dəqiqə işləməyə bərabər məhsuldarlıq effekti yaradır.

Eyni zamanda müəyyən olunub ki, qısa müddətli (1-2 gün) iş yükünün və diqqətin artması məhsuldarlığı yüksəldə bilər, çünki insanlar qısamüddətli tapşırıqlar üçün səfərbər ola bilirlər. Lakin həftəboyu davam edən uzunmüddətli artıq işləmə əks effekt verir: diqqət zəifləyir və məqsədlərin icrası çətinləşir.

Araşdırmanın nəticələri "Science Advances" jurnalında dərc olunub.