adalet.az header logo
  • Bakı -°C
14 Oktyabr 2026 12:34
64
TEXNOLOGİYA
A- A+

Süni intellekt bu işləri bizdən alır - SİYAHI

Süni intellektin yüksəlişi kompüter elmləri, jurnalistika, mühasibat uçotu və maliyyə kimi sahələrdə yeni məzun olanlar üçün iş imkanlarına və qazanc potensialına mənfi təsir göstərir.  

Adalet.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun iqtisadçıları araşdırma aparıb. 

İqtisadçılar tərəfindən hazırlanan "Fəlakətin Ortasında Məzun Olmaq: Süni İntellektdən Təsirlənən Universitet Departamentlərinin Əmək Bazarının Nəticələri" adlı yeni bir araşdırma, generativ süni intellektin əmək bazarına təsirini ortaya qoyur.

Tədqiqatda 2016-2024-cü illər arasında ABŞ-də bakalavr məzunlarının əmək bazarının nəticələri araşdırılıb. Tədqiqatçılar hər bir universitet şöbəsindən məzunların işlədiyi peşələri müəyyən ediblər və bu peşələr üçün "Süni İntellekt təsirinə məruz qalma" metrikası yaradıblar. Daha sonra bu məzunların məşğulluq və qazanc tarixçələri izlənilib. 

Tədqiqatçılar bakalavr proqramlarını "süni intellektdən ən çox və ən az təsirlənən" kimi qiymətləndiriblər. Kompüter elmləri, mühasibat uçotu, jurnalistika və mühəndislik proqramları ən çox təsirlənən sahələr kimi seçilib, tibb bacısı və təhsil proqramları isə ən az təsirlənənlər arasında olub. ChatGPT-dən əvvəlki dövrlə müqayisədə süni intellektdən mənfi təsirlənən proqramların məzunlarının ilk işlərini təmin etmək ehtimalı 5%, başlanğıc əmək haqqı isə 13% aşağı olub. Tədqiqatçıların fikrincə, bu qazanc itkisinin miqyası ağır iqtisadi tənəzzül zamanı işçi qüvvəsinə daxil olan məzunların yaşadığı qazanc itkiləri ilə müqayisə edilə bilər.

Yekun olaraq, iqtisadçılar süni intellekdən təsirlənən peşələri iki qrupa bölüblər.  Nəticələrə əsaslanan qrupları diqqətinizə çatdırırıq. 

Təsirlənən peşələr 

1- Kompüter Elmləri

2- Kompüter Mühəndisliyi

3- Kompüter və İnformasiya Sistemləri

4- Statistika

5- Elektrik Mühəndisliyi

6- Biznes İqtisadiyyatı

7- Jurnalistika

8- Mühasibat uçotu

9- Maliyyə

10 - Fizika

Ən az təsirlənən peşələr 

1- Tibb bacısı

2- Tədris

3- Tibbi Texnik

4- Ekologiya

5- Nəqliyyat Elmləri və Texnologiyaları

6- Zoologiya

7- Sosial Xidmətlər

8- Fiziologiya

9- Qidalanma Elmləri

10 - Vizual və İfaçılıq Sənətləri