hacklink Adalet.az | FƏXRİ VƏTƏNDAŞ Adalet.az | FƏXRİ VƏTƏNDAŞ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

FƏXRİ VƏTƏNDAŞ

(jurnalistin xatirə dəftərindən)

14425    |   2007-07-09 15:18
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır


   
   (əvvəli ötən şənbə sayımızda)
   
   
   
   ...Bayram libasına brnmş Tbilisi şəhərini əzib dolaşmaq nə qədər xoş olsa da Rəşid məllimi bir az yordu: "Məni qonaq evinə yola salın, edim dincəlim- dedi - siz əzin, dolaşın, bu şəhərdən doymaq olmaz."
   
   Bayram tədbirləri ilə əlaqədar şəhər mərkəzi nəqliyyata qapalı idi. Odur ki, maşın tapmaq asan olmadı. Həmin n mərkəzdəki yollar piyadaların, bir də faytonçuların ixtiyarına verilmişdi. Ədalət Əzizov problemin həllini milisə mraciətdə örd. O, Dövlət Avtomobil Mfəttişliyinə aid maşında əyləşən milislərə yaxınlaşdı. Maşına ehtiyacımız olduğunu söylədi. Nəzakətli milis dedi ki, biz postu buraxıb edə bilmərik, ixtiyarımız yoxdur. Amma rasiya ilə bura yaxın bir yerə taksi çağıtdırmağa çalışarıq, bir qədər özləməli olacaqsız. Ədalət dedi ki, bayaqdan şəhəri piyada əzirik, Rəşid Behbudov bir az yorulub. Mmknsə, taksinin əlməsini tezləşdirin.
   
   Maşındakı milis işçilərini elə bir ildırım vurdu.
   
   -Nə dediz, Rəşid Behbudov? O, hanı?- deyə, milislər maşından endilər. Bir qədər aralıda dayanan Rəşid məllimə yaxınlaşdılar. Onu salamladılar. "Sizi belə yaxından örməyimizə, sizinlə əl sıxıb örşməyimizə bilsəz ki, necə şad olduq. Etiraz etməsəz, öz maşınımızla sizi hara lazımdırsa aparaq.
   
   Milislərin bu jesti hamımızın xoşuna əldi. Ədalət Əzizov yarı zarafat, yarı erçək soruşdu ki, bəs post, bəs vəzifə borcu necə olacaq? Milis leytenantı lmsnərək "onlar qayıdana kimi mən burda qalıb vəziyyətə nəzarət edəcəm"- dedi. Rəşid məllimi maşına dəvət etdilər. Bizə dedilər ki, sizin əlməyinizə ehtiyac yoxdur. zmz Rəşid məllimi qonaq evinə çatdırıb qayıdırıq. O, artıq bizə əmanət.
   
   Rəşid məllim maşına oturanda yenə zarafatından qalmadı:
   
   -İndi kənardan ağzıöyçəklərdən biri örsə deyəcək ki, milislər Rəşidin qoluna irib maşına mindirdilər, sonra da naməlum istiqamətdə harasa apardılar.
   
    Biz lşdk, Ədalət hazırcavablıq östərib maestroya elə həmin tərzdə cavab verdi:
   
   - Rəşid məllim, narahat olmağa dəyməz. Hər ehtimala qarşı maşının nömrəsini yazmışam. Ağzıöyçəklərin də cavabını öyçək şəkildə özm vərəcəm.
   
    Tiflis kçələrində asudə, qayğısız dolaşarkən kim bilərdi ki, cəmi iki il sonra Rəşid Məcid oğlu Behbudov dnyasını dəyişəcək? "Nəğmə dolu bir rəyəm" mahnısında "bir anamdan, bir də səndən (vətən nəzərdə tutulur. E.B.) doya bilmirəm" deyən sənətkar biləcək ki, onun ozndən də, nəğmə dolu rəyindən də kimsə doymadı. Ayrılıqdan sonra bu ayrılığın ağırlığı daha cox bilindi, onu sevənlər çn daha ağrılı oldu. Hamı bildi və bir daha dərk etdi ki, rəşadətli Rəşid dnyasını dəyişsə də təkcə doğulduğu Tiflisin, hər zaman sevərək tərənnm etdiyi, hər yerdə ləyaqətlə təmsil etdiyi Azərbaycanın paytaxtı Bakının deyil, böyk dnyanın fəxri vətəndaşı kimi xatirələrdə əbədi yaşayacaq.
   
   
   
   ***
   
   
   
    İzmir, 1991-ci il
   
   
   
   "Yabançı olduq şimdi
   
   Yazıq bir-birimizə.
   
   İstəsən əl dönəlim,
   
   Əski nlərimizə".
   
   
   
   Bu sözlər Rəşid Behbudovun ifa etdiyi bir trk şarkısındandır. Nədənsə, onu bizə trk mahnısı deyə təqdim etmişlər. Halbuki, mahnı anonim deyil, onun məllifi var. z də Turkiyədə kifayət qədər tanınan bir insandı. İzmir şəhərinin qarşıyaxa deyilən səmtində yaşayırdı. Tanış olun, Yusif Nalkəsən. Onun taleyi bir qədər faciəli olmuşdu. Qızı cox ənc ikən Parisdə qan xəstəliyindən vəfat etmişdi. Yusif Nalkəsən həm də özəl ilahilər yazardı məşhur qəsidəxan İsmayıl Bülbülün ifasında səslənən əsərlər böyk həyəcanla dinlənilərdi. Mən "yaşardı, yazardı" deyirəm, çnki artıq o da dnyasını dəyişib. Onunla TRT-də tanış oldum. İlk örşdən aramızda səmimi mnasibət yarandı. Sonra dəfələrlə bərabər olduq. Bir dəfə İzmirdə ikən Yusif bəyə telefon açıb onu rəssam Kamil Əliyevin fərdi sərisinin açılışına dəvət etdim. Kamil məllimin xalıları onu valeh etmişdi. İlk dəfə xalı zərində belə mkəmməl portretlər ördyn dəfələrlə təkrarlayırdı. Onu Kamil məllimlə tanış etdim. Yusif bəy cox maraqlı, zənin dnyaörş olan bir ziyalı idi. Son dərəcə təvazökarlığı ilə də fərqlənirdi. Bir axşam bərabər şəhərə cıxdıq. Dəniz kənarında balıq yeməkləri ilə məşhur olan restorana etdik. Hava da özəl idi, yeməklər də, səhnədə qulağı dəlmədən eşidilən nəğmələr də. İzmirli müğənni oxuduğu mahnılara ara verib mikrofona danışmağa başladı.
   
   - Deyerli hanımlar ve bey efendiler! Bu akşam bizim özel misafirlerimiz var. Kendileri Azerbeycandan elmişlerdir. Dnyaca nl halı ressamı sayın Kamil Aliyev ve arkadaşlarına buradan hoş eldiniz, bizlere şeref verdiniz deriz. İzmirde her kesin sevimlisi olan besteçi abimiz sayın Yusuf Nalkesen efendimiz də misafirlerimizle bir masa arkasındadır. Hepinize tekrar sayqı ve sevilerimizi sunar, mutluluklar dileriz. Ve Yusuf bey izin verirse onun bir bestesini söylemeye huzurunda cesaret ederiz.
   
   Masalardan razılıq əlaməti olaraq alqış səsləri əldi. Ansambl çalmağa başlayanda melodiya bizə tanış idi. Kamil məllim təəccbn izlədə bilmədi:
   
   - Bu ki, Rəşidin oxuduğu mahnıdır. Bu mahnının məllifi sizsiniz?- deyə Yusif bəydən soruşdu.
   
   Yusif Nalkəsən:
   
   -Bəli, bu mənim bəstəmdi -dedi - Bu şarkıyı siz daha öncə duydunuzmu?
   
   Kamil məllim dedi ki, bu mahnı Azərbaycanda cox məşhur-dur. Rəşid Behbudov onu elə sevdirib ki, indi dillər əzbəri olub. Amma onu trk xalq mahnısı bilirlər.
   
    Yusif Nalkəsən Azərbaycanda onun mahnısının səslənməsindən xəbərsiz idi.
   
   -Mən də xalqdan birisiyəm. Adımı çəkmədiklərinə zlmədim, bəstəmi bəyəndiklərinə sevindim - dedi - şarkı azəri qardaş-larımızın xoşuna əldisə bu mənə yetər.
   
    Məndən rica etdi ki, mmknsə, ona mahnının lent yazısını öndərim. İzmirə növbəti səfərimdə Rəşid Behbudovun ifasında həmin mahnının lent yazısını ona hədiyyə etdim. Yusif bəy və xanımı cox böyk zövq aldılar bu ifadan. z heyranlıqlarını ifadə etmək çn ərəkli sözlər tapmadıqlarını söylədilər. İfaçıya təşəkkrlərini bildirməyi məndən rica etdilər. Mən iki il öncə böyk sənətkarımızı itirdiyimizi söylədim. Bu xəbərə Yusif bəy və xanımı çox zldlər. Sonra Rəşid Behbudovun ifasında Yusif bəyin "Son bahar" mahnısını təkrar dinlədik...
   
   
   
   Səninlə bir son bahar,
   
   Mövsümüydü, tanışdıq.
   
   Sanki bir-birimizi,
   
   Yıllarca aramışdıq.
   
   Dşmədən el dilinə,
   
   Məsud nlər yaşadıq.
   
   
   
   Yabançı olduq şimdi,
   
   Yazıq bir-birimizə.
   
   İstəsən əl dönəlim,
   
   Əski nlərimizə.
   
   
   
   Bu ifadan riqqətə ələn məllif həyəcanını durdura bilmədi:
   
   -Nə möhtəşəm səs, nə böyk rək. Bu şarkını Trkiyədə kimsə belə söyləmədi və yemin ederim, söyləyəməz də. Əhsən olsun rəhmətliyə. Nə yazıq ki, onunla zamanında qarşılaşmadıq. Malisef, eski nlərə dönmək olmuyor - dedi.
   
    "Son bahar" əsərinin məllifi, tanınmış bəstəkar Yusif Nal-kəsən Rəşid Behbudovun ifasını belə yksək dəyərləndirdi, onun itkisinin acısını o da yaşadı.
   
   
   
   ***
   
   
   
    London, 1992-ci il.
   
   
   
   1992-ci ildə BBC-nin dəvətiylə Londona etmişdim. Bir axşam məşhur inilis yazıçısı Ceyms Oldric məni evinə qonaq çağırmşdı. Adətimiz zrə yazıçının evinə əliboş etmədim. zmlə ötrdym hədiyyəlik əşyaların içində Rəşid Behbudovun səsi yazılmış val da var idi. Cənab Oldricə mğənnini təqdim etmək lazım əlmədi. Valı əlinə alan kimi dedi:
   
   -Ooo, Rəşid Behbudov? Nə özəl srpriz, bu vala örə sizə xsusi təşəkkr edirəm, həqiqətən məni sevindirdiniz.
   
   -Siz onu tanıyırsız?
   
   - Mən onun ifaçılıq sənətiylə çoxdan tanışam.
   
   Yadımdadır, 1978-ci ildə Rəşid Behbudov İniltərəyə əlmişdi. Onun konsertində iştirak etdim və böyk zövq aldım. Proqramdan sonra onunla örşb tanış oldum. Azərbaycanla bağlı maraqlı söhbətimiz alındı. Behbudov nadir səsə, böyk dnyaörşnə malik sənətkar idi. Mənim fikrimcə, o, həm də əsl vətənpərvər idi. Onun ifa etdiyi mahnıları eşidəndə elə bil ruhum təzələnir.
   
    Bu sözləri eşitmək, dzn deyim ki, bir azərbaycanlı kimi, mənim qəlbimi qrur hissiylə doldurdu.
   
    BBC radiosunda o zaman Azərbaycan redaksiyası mövcud deyildi . Trk redaksiyasına Zəki Okar adlı təcrbəli bir jurnalist rəhbərlik edirdi. İniltərəni, xsusən Londonu az-cox tanımağımda onun, eləcə də "Hrriyət" qəzetinin İniltərə təmsilçisi Nevsel xanımın mənə çox böyk köməyi dəydi. Muzeyləri, parkları, tarixi yerləri birlikdə dolaşdıq, maraqlı adamlarla tanış olduq, yaddaqalan örşlərdə, ziyafətlərdə iştirak etdik. Mən indi də bu adamları minnətdarlıq hissiylə xatırlayıram. Zəki Okar dedi ki, yaxın ələcəkdə biz bu qurumda Azərbaycan redaksiyası açmağı dşnrk. Hələlik öz verilişlərimizdə Azərbaycan mövzusuna ara-sıra yer ayırırıq. Azərbaycana, eləcə də sizin musiqiyə dinləyicilərimizin marağı böykdr. Xsusən, Rəşid Behbudovu, Vaqif Mustafazadəni tez-tez eşitmək istəyirlər.
   
   
   
    Rəşid Behbudovun cazibə qvvəsinə həmişəlik dşmək çn onu bircə dəfə dinləmək yetərdi. Bunu tanıdığım ruslar da, inilislər də, trklər də, fransızlar da, ispan-lar da, ərəblər də, almanlar da etiraf edərdilər. Mən indi də hər dəfə xarici ölkələrə səfər edəndə Rəşid Behbudovun diskini, kasetini dostlara, tanışlara hədiyyə aparıram.
   
    Cox qəribədir, biz Rəşid Behbudovun nəğmələrini qulaq-larımızla eşidər, özmzlə örər, qəlbimizlə duyardıq. Tanıdığım mğənnilər arasında yalnız o, səsiylə, nəfəsiylə, səhnə hərəkətləriylə mahir boyakar rəssam kimi lövhə yaratmağı bacarardı. Böyk sənətkarın hər mahnısı kiçik bir tamaşaydı. Xalq mahnıları, bəstəkar əsərləri, milli və yabançı musiqi onun boğaz və könl çalarlarıyla zəninləşib təkrarolunmaz örkəm alardı. Məhz bu məharət idi Rəşid Behbudovu milyonlara sevdirən, şəxsən tanımadığı və heç vaxt tanımayacağı adamlara da onu doğmalaşdıran.
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2010-06-05 : NƏ ETMƏLİ?
2009-12-19 : GİLAN ƏFSANSİ
2008-11-01 : BÖYÜK FATEH
2008-07-12 : GÜNAHSIZ MARKS
2008-05-31 : KÖLGƏSİZ ADAM
2007-12-01 : Ə Q İ D Ə
2007-10-06 : Baxan yoxdur...
2007-09-15 : GƏNC DOSTUMA
2007-05-05 : Tarix
SON XƏBƏRLƏR
2019-12-11


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
Dövlət xəstəxanaları pulludu, yoxsa pulsuz?

Pullu (87.5%)
Pullsuz (12.5%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Yəhudilərin ofisi. Bir yəhudidən soruşurlar:

- Hara baxırsan, yəhudilər - ABŞ, Fransa, İngiltərə, Polşa, Rusiya, hətta Almaniya. Bu qədər çoxsunuz, böyüksünüz, bəs, niyə İsrail bu qədər balacadı?

Yəhudi deyir:

- Ora bizim ofisimizdi.





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK