Film izle hacklink kiralık bahis sitesi satılık bahis sitesi Adalet.az | FƏXRİ VƏTƏNDAŞ Adalet.az | FƏXRİ VƏTƏNDAŞ Adalet.az | Ədalət -
ANA SƏHİFƏ / YAZARLAR

FƏXRİ VƏTƏNDAŞ

(jurnalistin xatirə dəftərindən)

18875    |   2007-06-30 17:16
Şriftin ölçüsü:
A+ Böyütmək
A+ Balacalaşdır

Tbilisi,1987-ci il.
   
   
   
   ...O vaxtlar SSRİ-nin cox yerində şəhər bayramları təşkil olunardı.Qədim Grcstanda Tbilisoba bayramının keçirilməsi o zaman artıq bir ənənə şəkli almışdı. Fəqət, Grcstanda bu məsələyə daha ciddi yanaşardılar, aylarla hazırlıq aparırdılar. Bayram nlərində hər şey xsusi təmtəraqla təqdim olunardı. Çoxsaylı qonaqlar paytaxta təşrif buyurardı. Mən əvvəllər də bu möhtəşəm şənlikdə iştirak etmişdim. 1987-ci ildə keçirilən Tbilisoba bayramı isə xsusilə yaddaqalan oldu. Niyə? Bax, elə bu barədə danışmaq istəyirəm.
   
   Bakını təmsil edən nmayəndə heyəti dörd nəfərdən ibarət idi. Bakı Şəhər Partiya Komitəsinin birinci katibi Fuad Musayev, Bakı Soveti İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci mavini Ədalət Əzizov, bu yazının məllifi (o zaman Bakı Şəhər Partiya Komitəsinin təbliğat-təşviqat şöbəsinin mdiri vəzifəsində çalışırdım ) və...təqdimata ehtiyacı olmayan sönməz sənət ulduzumuz Rəşid Behbudov.
   
   Tbilisiyə təyyarə ilə ucduq. Təxminən bir saatlıq yolumuz vardı. Məsafə uzaq deyildi. Səmaya yenicə qalxmışdıq ki, stardessa musiqi dinləmək çn hərəmizə bir qulaqcıq verdi. Rəşid muəllim onu heyranlıqla szən və bu təsadfi örşdən öz həyəcanını izlədə bilməyən ənc qıza tərəf dönərək dedi ki, "a bala, o nədir elə?"
   
   - Musiqi dinləmək çn qulaqcıq - deyə stardessa cavab verdi.
   
   Rəşid məllim zn bizə tərəf çevirib:
   
   -İndi mən yanınızda ola-ola başqa musiqi dinləyəcəksiniz?- dedi.
   
    Ustadın yumorla söylədəyi iradından sonra qulaqcıqları eri qaytardıq. Bunu örən stardessa da "hörmətli Rəşid məllim, səslənən mahnılar elə sizin lent yazılarınızdı"- dedi.
   
   Rəşid məllim bir qulaqcıq ötrb musiqini dinlədi. Həqiqətən onun ifasında səslənən mahnılar idi. Eşitdiyini zmzmə eləməyə başladı. Sonra dedi:
   
   -Qoy sərnişinlər lent yazılarını dinləsinlər. Mən öyn yeddinci qatında sizin çn yavaş-yavaş özm oxuyacam.
   
   Bunu deyən ustad xalq mahnılarından bir neçəsini pəsdən zmzmə etməyə başladı. Mənə elə əldi ki, onun qəlbindən qopan bu mahnıların nvanı təkcə biz yox, həm də onun öz idi. Yəni, öz ifasından öz də ləzzət alırdı, xatirələrə dalırdı, elə bil nələrsə, kimlərsə onun özlərində həmin anlarda film kimi canlanırdı. Birdən oxumağı dayandırıb dedi ki, məni Tiflisə aparmaqla bilirsiz nə savab iş örmsz? Axı, o yerlər mənim çn doğmadır. Hər edəndə cavanlıq illərim yadıma dşr. Btn dnyanı dolaşıram, amma neçə vaxtdır Tiflisə etməyə imkan tapmıram. Vaxt olmur. Daha doğrusu, səbəb olmur. Bu tədbir lap yerinə dşd. Gedib Şeytanbazara, Mşdeyit bağına da baş çəkərik.
   
   Grclər qonaq-qara qarşılamağı özəl bilirlər. Tədbirə xeyli qonaq dəvət olunmuşdu. Hamı xsusi diqqət və qayğı əhatəsində idi. Hər nmayəndə heyətinə bir neçə nəfər təhkim olunmuşdu. Şəhər bayram libası eymişdi. Yz minlərlə adam kçələrə axışmış, ktləvi tədbirlərin həm iştirakçısı, həm tamaşaçısına çevrilmişdi. Her yerdə bayram sfrələri açılmışdı. Grc şərabını dadmadan masaların yanından keçmək olmazdı. Bu bayram əsas tədbirlərdən biri də Tbilisinin Fəxri vətəndaşlarının elan edilməsi ve onlara medalları təqdimetmə mərasimi idi. Bu ada layiq örlənlər arasında Rəşid Məcid oğlu Behbudov da vardı. Onun adı çəkiləndə meydanda urultulu alqışlar səsləndi. Rəşid məllimin xsusi təqdimata ehtiyacı yox idi. Grcstanda onu hamı öznə doğma bilirdi. Məlumdur ki, Rəşid Behbudov 1915-ci ildə Tbilisi şəhərində dnyaya əlib. Gənclik illərinin bir hissəsi Kr çayı sahilindəki bu qədim şəhərdə keçib. İlk dəfə səhnədən onun səsini Grcstanda eşidiblər və yksək qiymətləndiriblər. Fəxri vətəndaş medalının təqdimatındakı çıxışında Rəşid məllimin arada rc dilində işlətdiyi kəlmələr qardaş rc xalqına böyk sənətkarın dərin minnətdarlığını, eləcə də bu yerlərə xsusi bağlılığını ifadə etdi.
   
   Həmin axşam Tbilisoba bayramı iştirakçılarının şərəfinə rəsmi ziyafət verilirdi. Grcstan rəhbərliyi, deputatlar, örkəmli ziyalılar, incəsənət xadimləri, xarici ölkələrin səfirləri bura dəvət almışdılar. Həmin məclisdə çoxsaylı iştirakçıların arasında yalnız Rəşid Behbudovun şərəfinə ayrıca qədəh qaldırıldı. Coxmillətli Sovet incəsənətinin və mədəniyyətinin inkişafında, təbliğində onun yksək xidmətləri bir daha qeyd olundu.
   
   Ertəsi n bir qədər asudə vaxt tapıb şəhərə çıxdıq. Təşəbbs Rəşid məllimdən əldi. Dedi, əlin bir az piyada şəhəri dolaşaq. Grclər tarixi abidələrin qorunmasına, bərpasına, tarixi yerlərin olduğu kimi saxlanmasına diqqətlə yanaşırlar. Bizdə bu məsələlər indi yaddan cıxıb.
   
   Dzdr, yenə tam sərbəst ola bilmədik. Grc dostlarımız da bizi əzinti zamanı mşayiət etdilər. Əlbəttə, qonaqpərvərlik əlaməti olaraq bunu anlamaq çətin deyildi. Rəşid məllim dedi ki, bu ekskursiyanı mən özm aparacam. Grclər etiraz eləmədilər. Siz necə istəsəz elə də olacaq - dedilər. Biz sizin əmrləri yerinə yetirmək çn yanınızdayıq.
   
   Şəhərin köhnə hissələrini əzdik. Yol boyu Rəşid məllim bu yerlərlə bağlı maraqlı xatirələrini danışırdı. Ədalət Əzizov da, mən də onu belə sərbəst, şən, azad ilk dəfə örrdk. zlymdə dşndm ki, kaş bir kamera olaydı btn bunları çəkməyə. Rəşid Behbudovun xatirələrində yaşayan Tbilisi! Nə özəl material olardı tarix çn... Amma o zaman indi artıq adiləşən videokameralar kimsədə yox idi. Yaxşı ki, yanımızda bir şəkilçəkən tapıldı və həmin nn xoş xatirəsini əbədiləşdirdi.
   
   Bu məqam Rəşid məllimə bir unudulmaz əhvalatı xatırlatdı:
   
   - Ay Etibar, sənin yadına əlir, Brejnevin Bakıya səfəri? Onu Bakının Fəxri vətəndaşı eləməyimiz?
   
   - Bəli, Rəşid məllim, yaxşı yadımdadır. Fəxri vətəndaş medalını da rəhmətliyin boynuna təntənəli surətdə Siz taxdınız.
   
   - Amma ondan qabaq sənin boynuna taxmışdım. O şəklin durur? Onu möhkəm saxla, o, yaxşı xatirədir...
   
   
   
   ...Bakı,1982-ci il.
   
   
   
   Hava çiskinliydi. Binə hava limanına edən yol boyu nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılmışdı. Bu istiqamətdə yalnız xsusi icazəsi olan maşınlar ştyrd. Yolun hər iki tərəfi Ali qonağı qarşılamağa hazırlaşan insanlarla dolu idi.
   
   Lenin meydanında isə (indiki Azadlıq) 60 minə yaxın insanın iştirakı ilə teatrallaşdırılmış tamaşa hazırlanmışdı. Proqram zrə Leonid İliç hava alanından birbaşa bura ələcəkdi. Ktləvi təbbirin əvvəlində Baş katibə Bakının Fəxri vətəndaşı medalı veriləcəkdi. Onu təqdim etmək Rəşid Behbudova həvalə edilmişdi. Bu tədbirdə işçi qrupun rəhbəri kimi mən də bilavasitə yaxından iştirak edirdim. Xəbər verildi ki, yksək qonaq və onu mşayiət edən şəxslər artıq meydana yaxınlaşırlar. Maşın korteji Uzeyir Hacıbəyov kçəsindən meydana tərəf dönb tribunaların önndə dayandı. Əsas maşının qapıları acıldı, Baş katib enəndə onun şərəfinə mxtəlif şarlar səsləndi, alqış sədaları sənimək bilmədi. Bu əzəmətli izdihamın önndə əvvəlcədən məyyənləşdirilmiş mövqedə dayanan Rəşid Behbudov və ictimaiyyətin sayıb-seçilən bir qrup nmayəndəsi Leonid İliçə yaxınlaşdılar.
   
   Rəşid məllim "Doroqoy Leonid İliç" sözləriylə təqdimata başlayanda Brejnev qarşısındakı insanı o dəqiqə tanıdı və hiss olundu ki, o, bu örşdən xoşhaldı. Razılaşdırılmış təbrik mətni səslənəndən sonra Rəşid məllim medalı qonağın boynuna saldı. Meydandakı izdiham lərzəyə əldi, alqış sədaları ətrafı brd. Protokol uzrə Brejnev tribunaya qalxmalı və teatrallaşdırılmış tamaşanı izləməli idi. Fəqət, o etmək istədi, "yorulmuşam, yoldan sonra bir az dincəlməliyəm - dedi. Onu dilə ətirmək cəhdi baş tutmadı. Qonaqlar maşınlara əyləşib hərəkət etdilər. On minlərlə adamın iştirakı ilə bir neçə aydan bəri hazırlanan tamaşa rejissor Mixail Qusmanın işarəsiylə başladı və 20 dəqiqə davam etdi.
   
   Rəşid məllim o nləri təsadfən mənim yadıma salmadı. Bunun yalnız bizim ikimizə bəlli olan məqamları vardı... Həmin hadisədən bir n əvvəl təqdimetmə mərasiminin bəzi məqamlarını bir daha dəqiqləşdirmək çn Rəşid məllimi Bakı Şəhər Partiya Komitəsinə dəvət etmişdik. Mənim iş otağımda örşdk. Seyfdə saxladığım Bakının Fəxri vətəndaşı medalını çıxarıb ona östərdim. Bu medal rəssam Arif Əzizovun eskizi əsasında Bakı Zərərlik Fabrikində xalq rəssamı Kamil Əliyevin nəzarətiylə hazırlanmışdı. Bu, özəl bir medal idi və yalnız Brejnevə təqdim edilmək çn nəzərdə tutulmuşdu. Rəşid məllimlə sabahkı proseduru bir növ məşq elədik. Rəşid məllim medalı boynuma saldı. Soruşdu ki, sənin otağında fotoaparat var? Var- dedim. Fotoaparatı məndən aldı. Dedi, qoy bu medalla bir şəklini çəkim yadiar qalsın. Saxlarsan arxivində, n ələr lazımın olar.
   
   


YAZARIN ARXİVİ

2010-06-05 : NƏ ETMƏLİ?
2009-12-19 : GİLAN ƏFSANSİ
2008-11-01 : BÖYÜK FATEH
2008-07-12 : GÜNAHSIZ MARKS
2008-05-31 : KÖLGƏSİZ ADAM
2007-12-01 : Ə Q İ D Ə
2007-10-06 : Baxan yoxdur...
2007-09-15 : GƏNC DOSTUMA
2007-05-05 : Tarix
SON XƏBƏRLƏR
2019-09-20


VİDEO



ƏDALƏT BU GÜN
Redaktor seçimi
FOTOREPORTAJ
GÜNÜN SİTATI
SORĞU
"Qarabağ", yoxsa "Sevilya"?

"Qarabağ" (60%)
"Sevilya" (40%)

ÇOX OXUNAN
GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vaxtilə ölkənin baş antisemiti Mixail Andreyeviç Suslov danışdığı bu anektoda hələ də gülürük.

Sovetin vaxtı.

Bulvara bir çəllək kvas gətirirlər. Satıcı onu qoşqudan açıb satmağa hazırlaşır.

Bir nəfər yaxınlaşır:

-Çəlləyin hamısının qiyməti nə edir?

-Özün hesabla: iki yüz litr, hər bardağı da 30 qəpikdən. Yüz iyirmi manat.

-Al, bu da sənin pulun, get gəz, kef elə. Axşam gəlib boş çəlləyi götürərsən.

-Yaxşı!

Satıcı çıxıb gedir. Kişi plakat açır: "Kvas pulsuzdur”.

Camaat əvvəlcə təəccüblənir. Sonra yavaş-yavaş yaxınlaşır. Sonra növbə, sonra uzun növbə, daha sonra əsl izdiham. Söyüş, hay-həşir. Kimi növbəsiz soxulur, kiminə çatmır. Dava, mərəkə, bıçaqlaşma.

Milis gəlib, izdihamı dağıdır. Təhrikçilərisə qoduqluğa.

Kişini də aparırlar.

Sıxma-boğmaya salırlar.

-Dava salmaqda məqsədin nə idi?

-Qətiyyən belə bir məqsədim yox idi!

-Qeyri-qanuni ticarətlə məşğulsan?

-Camaata havayı kvas paylayırsan. Şahidlər var.

-Deməli oğurlamısan!

-Öz pulumla almışam. İxtiyarım çatır.

-Bəlkə dəlisən?

-Normal adamam. Arayışım var.

-Yaxşı, başa düşdük, biz səni buraxırıq. Ancaq, de görüm, niyə bunu edirdin? Niyə öz pulunu göyə sovurursan? Niyyətin nədir?

- Yaxşı, qoy deyim. Mən artıq yaşlı adamam. Dəqiq bilirəm ki, kommunizmə kimi yaşaya bilməyəcəm. Ancaq çox istəyirdim ki, kommunizmin necə olacağını öz gözlərimlə görüm...

Kommunizmdə...





digər lətifələr
ARXİV
FACEBOOK